“Neredeyse her şeyi geri dönüştürüyoruz”
Bir grup sanatçı Kadıköy’den topladıkları 5 litrelik pet şişeleri, geri dönüşümle filamente çevirip 3D baskı teknolojisiyle atık ve kullanım dışı malzemeler için yeni kullanım alanları geliştiriyor
Küratör Güneş Babür, heykeltıraş Elif Ece Alarcın ve bir grup sanatçının bir araya gelmesiyle kurulan ‘PARK’ farklı proje ve fikirleri hayata geçirme hedefiyle çalışmalarını sürdürüyor. Bu projelerden biri de 5 litrelik pet şişeleri geri dönüştürerek, 3D yazıcılarda kullanılan filament üretimi. Oluşum, geri dönüşümü somut bir üretim sürecine dönüştürerek elde ettiği filamentlerle satranç taşları, anahtarlık ve benzeri gündelik kullanım ürünleri üretiyor.
Biz de Park'ın projelerini ve geri dönüşüm sürecine teknolojiyi nasıl dahil ettiklerini konuşmak için Küratör Güneş Babür ve Heykeltıraş Elif Ece Alarcın ile bir araya geldik.
“GÖRÜNÜR HÂLE GETİRİYORUZ”
3D yazıcılarda kullanılan filamenti geri dönüştürülmüş 5 litrelik pet şişelerden ürettiklerini belirten Güneş Babür, “Filament, 3D yazıcının üretim sırasında kullandığı temel malzeme. Kullandığımız filamenti yerel çevremizden topladığımız 5 litrelik pet şişelerden üretiyoruz. Şişeleri yeniden üretime girebilecek bir malzeme olarak ele alıyoruz. Toplama, dönüştürme, tasarlama ve üretme aşamalarını aynı sistem içinde bir araya getiriyoruz.” dedi. Babür, “Bu fikir, yurt dışında gördüğüm bir üretim yöntemini ‘Bunu Türkiye'de nasıl yapabiliriz?’ diye düşünmemle ortaya çıktı. Bunun için 3D yazıcıyı yurt dışından getirdik ve proje kapsamında geliştirmeler yapmaya devam ediyoruz. Böylece geri dönüştürdüğümüz malzemelerle yeni ürünler üretebiliyoruz. Hazır filamentler satılıyor ancak biz kendi filamentimizi pet şişelerden elde ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Geri dönüşüm sürecini toplumsal farkındalıkla da desteklediklerini ifade eden Babür, “Pet şişeleri toplarken insanlarla iletişim kuruyor, onları da bu sürece dahil ediyoruz. Gerçekten çok fazla atık ortaya çıkıyor.” diye konuştu. Pet şişeleri komşulardan ve yerel işletmelerden topladıklarını belirten Babür, “İnsanlar kullandıkları şişeleri bize ulaştırdıkça üretim sürecinin bir parçası oluyor. Elde ettiğimiz filamentle geliştirdiğimiz küçük dönüşüm ürünlerini onlarla paylaşıyoruz. Böylece ulaştırdıkları malzemenin hangi aşamalardan geçtiğini ve neye dönüştüğünü görebiliyorlar.” dedi.
PET ŞİŞELERDEN OYUNLARA
PARK’ın pet filamentle geliştirdiği ilk oyun üretimlerinden birinin satranç taşları olduğunu söyleyen Babür, “Ekip, satrançla başlayan bu üretim alanını yeni oyun fikirleri ve farklı kullanım biçimleri üzerinden geliştirmeyi sürdürüyor.” diye konuştu. Babür, oyun üretimlerinin çocuklarla yürütülen yeni bir çalışma süreciyle de şekillendiğini belirterek, “Çocukların malzemeyi dönüştürülebilen ve yeniden tasarlanabilen bir kaynak olarak deneyimleyebileceği bir proje üzerinde çalışıyoruz. Bir okul ortamında geliştirdiğimiz bu çalışmayı önümüzdeki dönemde daha kapsamlı biçimde paylaşacağız. Satrançla başlayan oyun üretimlerimiz de bu süreçle birlikte yeni yönlere doğru ilerliyor.” dedi. Babür, “Atık bir malzemenin tasarım ve üretim aracılığıyla günlük yaşamın bir parçasına dönüşmesini önemsiyoruz.” ifadelerini kullandı.
“SANATSAL KISMINA GİRMEK ÜZEREYİZ”
Heykeltıraş Elif Ece Alarcın, üretimlerde malzemenin davranışını anlamaya odaklandıklarını belirtti. Alarcın, “Bir malzemeyle tasarım geliştirirken onun sıcaklığa, baskı hızına, forma ve kullanıma nasıl tepki verdiğini inceliyoruz. Pet filament hassas bir malzeme. Teknik araştırma, tasarım sürecimizin doğrudan bir parçası. Malzemenin sınırlarını öğrendikçe daha özgün ve dayanıklı üretimler geliştirebiliyoruz.” dedi. Alarcın, “Plastik kapaklar, kullanım dışı ambalajlar, kumaşlar, denim parçaları, kâğıtlar ve farklı malzemelerle üretimler geliştiriyoruz. Her malzemeyi özellikleri üzerinden inceliyor ve uygun üretim yöntemini belirliyoruz.” diye konuştu.
DÖNÜŞÜM SÜRECİ
Alarcın, 5 litrelik pet şişelerin filamente dönüşme sürecini şöyle anlattı: “İlk olarak şişenin üzerindeki etiketi çıkarıyor ve yüzeyde yapışkan ya da başka bir kalıntı kalmayacak şekilde temizliyoruz. Ardından şişeyi kontrollü ısıyla şekillendirerek kesime uygun hâle getiriyoruz. Üst ve alt kısımlarını ayırdıktan sonra gövdeyi filament üretim sistemine yerleştiriyoruz. Şişe yüzeyi burada ince ve kesintisiz bir şerit hâlinde işlenerek yaklaşık 1,75 milimetre kalınlığında filamente dönüşüyor.”
Bir 5 litrelik pet şişeden yaklaşık 14 metre filament elde edildiğini belirten Alarcın, “Bu miktarla yaklaşık sekiz satranç piyonu ya da iki satranç atı üretebiliyoruz. Baskı süresi ürünün formuna, boyutuna ve doluluk oranına göre değişiyor. PET filamentle çalışırken malzemenin teknik özelliklerini koruyabilmek için baskı sürecini kontrollü hız ve sıcaklık ayarlarıyla yürütüyoruz.” dedi.
FARKLI TASARIM ÜRÜNLERİ
Daha fazla kişiyi geri dönüşüm sürecine dahil etmeyi hedeflediklerini belirten Alarcın “Bu doğrultuda insanlara ulaşmak istiyoruz. Onlardan 5 litrelik pet şişe ve kapaklarını biriktirmelerini rica ediyoruz. Sadece pet şişelere değil, farklı ambalajlara ve çeşitli malzemelere de ihtiyaç duyuyoruz. Neredeyse her şeyi geri dönüştürüyoruz.” dedi. Alarcın, “Malzemenin renklerini, yazılarını, katmanlarını ve izlerini koruyarak çanta, aksesuar ve farklı tasarım ürünleri geliştiriyoruz. Denim, kumaş ve plastik gibi farklı malzemeleri aynı tasarım ve üretim süreci içinde bir araya getiriyoruz.” dedi.
Daha fazla bilgi için Instagram’da @park_ist hesabı ve www.park-ist.com adresi ziyaret edilebilirsiniz.
Adres: Osmanağa Mahallesi Pazar Yolu Sokak No:2 Kapı:7 Ekizoğlu İş Hanı Kadıköy/İstanbul