AKP milletvekillerinin imzasını taşıyan, öğrenci affı ve yükseköğretime ilişkin düzenlemeleri içeren Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu'nda kabul edildi.Teklif, öğrenci affının yanı sıra vakıf üniversiteleri, öğretim üyeleri, yurt dışındaki üniversite yerleşkeleri ve araştırma görevlisi kadrolarına ilişkin birçok düzenleme içeriyor.
ÖĞRENCİ AFFI KİMLERİ KAPSIYOR?
Teklifin en dikkat çeken düzenlemesini öğrenci affı oluşturdu. Buna göre, hazırlık sınıfı dahil ön lisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü programlarda öğrenim görürken çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen ve daha önce af düzenlemesinden yararlanmayan öğrenciler, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren dört ay içinde başvurmaları halinde 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine devam edebilecek.
Ancak teklif, “öğrenci affı” olarak sunulmasına karşın çok sayıda öğrenciyi kapsam dışında bırakıyor. Son yıllarda düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında katıldıkları protesto ve gösteriler nedeniyle haklarında terör soruşturması açılan veya "iltisak" ve "irtibat" gerekçesiyle üniversitelerle ilişikleri kesilen öğrenciler bu düzenlemeden yararlanamayacak. Teklif uyarınca, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulu'nca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum ya da gruplarla üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibat gerekçesiyle ilişiği kesilenler af kapsamı dışında tutuluyor. Bunun yanı sıra kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti, sahte belge ve belirli suçlar nedeniyle ilişiği kesilenler de düzenleme kapsamı dışında tutuldu.
PARALI TEZ VE MAKALE YAZDIRANLARA CEZA
Teklifle, akademik ünvan, diploma ve derece almak amacıyla kişisel emeğine dayanmayan, başkalarına ücretli veya ücretsiz olarak yazdırılan tez, makale, kitap veya projeleri kullananlara yönelik cezalar ağırlaştırıldı. Bu yolla haksız akademik ünvan veya diploma alanlar üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak, ünvan ve dereceleri geri alınacak. Bu çalışmaları başkaları adına yapan, üreten veya aracılık eden kişilere ise 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Fiilin meslek edinilmesi halinde bu ceza 10 bin günden az, 20 bin günden fazla olamayacak.
ÖĞRETİM ÜYELERİ 75 YAŞINA KADAR ÇALIŞABİLECEK
Kadro ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları ihdas edilirken, emeklilik yaş haddine dair de esneklik getirildi. Yaş haddini dolduracak kadrolu öğretim üyelerinden, görevlerinde kalmalarında fayda görülenler, YÖK kararıyla 75 yaşını geçmemek üzere ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek.Öte yandan, yükseköğretim kurumlarında görev yapacak öğretim elemanları, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamına dahil edildi.
ÜNİVERSİTELERDE YENİ DÜZENLEMELER
Teklife göre devlet ve vakıf üniversiteleri eğitim-öğretime Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) kararıyla başlayacak. Vakıf üniversitelerine yönelik uyarı, kontenjan kısıtlaması, öğrenci alımının durdurulması ve faaliyet izninin kaldırılmasına kadar uzanan idari yaptırımlar uygulanabilecek.Yükseköğretim kurumları ortak teknoloji transfer ofisleri kurabilecek, devlet üniversiteleri ise Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim ve eğitim programı açabilecek.Düzenleme kapsamında ayrıca Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirilecek ve bazı fakülte ile yüksek okulların bağlı oldukları üniversitelerde yeniden yapılandırılmasına ilişkin hükümler de yürürlüğe girecek.