12 milyon 850 bin kişi işsiz
DİSK-AR’ın Nisan 2026 İşsizliğin Görünümü Raporu’na göre geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 31,5’e yükseldi. Raporda, geniş tanımlı kadın işsizliğinin yüzde 40,3’e ulaştığı, her 10 işsizden 8’inin ise işsizlik ödeneğinden yararlanamadığı belirtildi
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR) Nisan 2026 İşsizliğin Görünümü Raporu yayımlandı. Rapora göre geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 850 bine yükselerek 31,5 oldu.
DİSK-AR’ın Türkiye İstatistik Kurumu’nun Mart 2026 Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerinden hareketle yaptığı hesaplamaya göre, dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,1 seviyesinde kalırken, geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 31,5’e çıktı. Böylece dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki fark 23,4 puana ulaştı. Raporda, geniş tanımlı işsiz sayısının Mart 2024’te 9 milyon 573 bin, Mart 2025’te 11 milyon 665 bin, Mart 2026’da ise 12 milyon 850 bin olduğu belirtildi. Buna göre geniş tanımlı işsiz sayısı iki yılda 3,3 milyon, son bir yılda ise 1 milyon 185 bin kişi arttı. Dar tanımlı işsiz sayısı ise Mart 2026’da 2 milyon 873 bin olarak açıklandı.
KADIN İŞSİZLİĞİ YÜZDE 40,3’E YÜKSELDİ
DİSK-AR, geniş tanımlı işsiz sayısındaki artışın zamana bağlı eksik istihdam ile potansiyel işgücündeki yükselişin etkili olduğuna dikkat çekti. Rapora göre 4,5 milyon kişi haftalık 40 saatten az çalışıyor ve daha fazla çalışmak istiyor; çalışmak istemesine rağmen iş bulamayan ya da çeşitli nedenlerle iş aramayanların sayısı ise 5,4 milyona ulaştı. Raporda kadın işsizliğindeki yüksek oran da vurgulanırken, geniş tanımlı kadın işsizliğinin yüzde 40,3’e çıktığı belirtildi.
Raporda işsizlik ödeneğine erişimdeki sınırlılığa da dikkat çekildi. Mart 2026’da TÜİK’in açıkladığı dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 873 bin olurken, İŞKUR verilerine göre işsizlik ödeneği alabilenlerin sayısı 526 bin 826’da kaldı. Buna göre resmi işsizlerin yalnızca yüzde 18,3’ü işsizlik ödeneğinden yararlanabildi; işsizlerin yüzde 81,7’si ise ödenekten mahrum kaldı.
DİSK’TEN İŞSİZLİKLE MÜCADELE ÖNERİLERİ
DİSK-AR raporda işsizlikle mücadele önerilerini şöyle sıraladı:
* Haftalık çalışma süresi gelir kaybı olmaksızın 37,5 saate, fazla mesailer için uygulanan yıllık 270 saat sınırı, 90 saate düşürülmelidir.
* Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) ‘insana yaraşır iş’ yaklaşımı temelinde herkese güvenceli ve nitelikli işler sağlanmalıdır.
* İş Yasası’nın 25/II. Maddesi yeniden düzenlenmeli ve keyfi işten çıkarmalar sona ermelidir.
* İşsizlik sigortası ödeneğinden yararlanma koşulları ve ödenek miktarı iyileştirilmelidir.
* İşsizlik Sigortası Fonu’nun amaç dışı kullanımına son verilmelidir. Fondan işverenlere dönük teşvik ve destekler sona erdirilmelidir.
* Kamu istihdamının artırılması, kamuda eğreti ve güvencesiz çalışma biçimleri yerine, kadrolu ve güvenceli istihdam artışının sağlanması yaşamsal önemdedir. Kamu girişimciliği ve hizmetleri istihdam yaratacak şekilde yeniden ele alınmalı ve kamuda personel açığı derhal kapatılmalıdır.
* İşbaşında eğitim adı altında çırak, stajyer, kursiyerlerin ve bursiyerlerin ucuz işgücü deposu olarak kullanılması uygulamasına son verilmelidir.
* Uluslararası çalışma normları doğrultusunda herkese en az bir ay ücretli yıllık izin hakkı tanınmalıdır.
* Sendikal hak ve özgürlüklerin kullanımı güvence altına alınmalı, sendikal barajlar kaldırılmalı, herkesin sendika hakkını özgürce kullanabilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır.
* Kadın istihdamının artırılması ve işsizliğinin azaltılması için işgücü piyasalarındaki cinsiyetçi uygulamalara son verilmeli, ev içi bakım yükü, devletin nitelikli, yaygın ve ücretsiz bakım hizmetleri sağlamasıyla kadının üzerinden alınmalıdır.