"44 moto kurye çalışırken hayatını kaybetti”
Kurye Hakları Derneği’nin 2025 Moto Kurye Ölümleri Raporu’na göre, en az 44 moto kurye çalışırken yaşamını yitirdi. Raporda, ölümlerin güvencesiz çalışma, yetersiz denetim ve çocuk işçiliğiyle doğrudan bağlantılı olduğu vurgulandı
Kadıköy’de faaliyet gösteren Kurye Hakları Derneği, yayınladığı “2025 Moto Kurye Ölümleri Raporu” ile moto kuryelerin çalışırken karşı karşıya kaldığı riskleri ve yaşam hakkı ihlallerini paylaştı. Rapora göre 2025 yılında Türkiye’de en az 44 moto kurye çalışırken hayatını kaybetti. Dernek, bu sayının “en az” olarak ifade edildiğine dikkat çekerek, kurye ölümlerine ilişkin resmi ve kapsamlı bir istatistik sisteminin bulunmadığını vurguladı.
Raporda yer alan verilere göre, 44 ölümün 22’si dijital platformlarda, 22’si ise yerel işletmelerde çalışan kuryelerden oluştu. Bu tablo, güvencesizliğin yalnızca platform ekonomisiyle sınırlı olmadığını, sektöre yayılan yapısal bir sorun olduğunu ortaya koydu. Paket başı ödeme sistemi, hız temelli primler, uzun çalışma saatleri ve etkisiz denetim mekanizmaları, kuryelerin yaşam hakkını doğrudan etkileyen faktörler arasında sıralandı.
GENÇLER VE ÇOCUKLAR RİSK ALTINDA
Raporda, hayatını kaybeden kuryelerin yaş dağılımına da yer verildi. Buna göre ölümlerin yüzde 61’ini gençler oluşturdu. Yaşamını yitiren 27 kurye 18–28 yaş aralığında yer aldı. Dernek, gençler için güvenceli iş olanaklarının giderek azalmasının ve geçim koşullarının ağırlaşmasının, birçok genci bu alanda çalışmaya zorladığına dikkat çekti. Raporda en çarpıcı başlıklardan biri ise çocuk işçiliği oldu. 4 çocuk kurye, 2025 yılı içinde çalışırken hayatını kaybetti. Dernek, çocuk yaşta çalıştırmanın denetimsizlikle birleştiğinde ölümcül sonuçlar doğurduğunu belirterek, bunun açık bir çocuk hakları ihlali olduğunu vurguladı.
Rapora göre moto kurye ölümleri yılın belirli dönemlerinde yoğunlaşıyor. 13 ölüm kış aylarında, 15 ölüm ise yaz aylarında meydana geldi. Olumsuz hava koşulları, artan teslimat baskısı ve yetersiz ekipman kullanımının bu dönemlerde riskleri artırdığı belirtildi. Kent bazlı dağılımda ise İstanbul 13 ölümle ilk sırada yer aldı. İstanbul’u İzmir (7) ve Ankara (3) izledi. Büyükşehirlerde artan teslimat hacmi ve trafik yoğunluğunun kuryeler açısından riskleri daha da büyüttüğü belirtildi.
“KAZA DEĞİL, YAPISAL SORUN”
Raporda, moto kurye ölümlerinin bireysel hatalara ya da “talihsiz trafik kazalarına” indirgenemeyeceği vurgulandı. Ölümlerin, güvencesiz çalışma biçimleri, yetersiz denetim ve işveren sorumluluğunun görünmez kılınmasıyla doğrudan ilişkili olduğu ifade edildi. Kurye Hakları Derneği, çözüm ve taleplerini de raporda sıraladı. Buna göre moto kuryeliğin “çok tehlikeli işler” sınıfına alınması, etkin ve bağımsız denetim mekanizmalarının kurulması, çocukların bu alanda çalıştırılmasının engellenmesi ve kuryelerin iş sağlığı ve güvenliği kapsamında çalışmaktan kaçınma hakkının fiilen güvence altına alınması gerektiği belirtildi. Raporda ayrıca, paket başı ödeme yerine saatlik ücretlendirme, güvenli teslimatı önceleyen çalışma modelleri ve işverenlerin sorumluluğu üstlendiği şeffaf sözleşmelerin hayati önemde olduğu vurgulandı.
YAŞ SINIRI DEĞİŞTİ
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca hazırlanan Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kapsamda, mesleki yeterlilik belgelerinin iptalinde uygulanan sürücü yaş sınırı da yeniden düzenlendi. Yönetmelikte 63 olan ancak fiilen 66 olarak uygulanan yaş sınırı 69'a yükseltildi. Buna göre 66 yaşından gün almış sürücü belgeli kuryeler, geçerli sürücü sağlık raporu ile psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını belgelemeleri halinde, belgelerini 69 yaşından gün alana kadar kullanabilecek.