“Akaryakıt zamları yoksulluğu derinleştiriyor”
Son bir yılda motorin fiyatının yaklaşık yüzde 58, benzinin ise yüzde 41 arttığına dikkat çeken TÜKODER, akaryakıt zamlarının yoksulluğu derinleştirdiğini belirterek, vergilerin kalıcı olarak düşürülmesi çağrısı yaptı
Tüketici Hakları Derneği (TÜKODER), akaryakıt fiyatlarına yapılan son zamların dar gelirli yurttaşların bütçesi üzerindeki yükü artırdığını belirterek, akaryakıttaki vergi yükünün azaltılması ve tüketiciyi koruyacak kalıcı bir fiyat politikasının hayata geçirilmesi çağrısı yaptı.
TÜKODER Genel Başkanı Aziz Koçal imzalı açıklamada, son bir yılda motorin fiyatının yaklaşık yüzde 58, benzinin fiyatının ise yaklaşık yüzde 41 arttığına dikkat çekildi. Motorinin litre fiyatına yapılan son zamla birlikte ulaşım ve üretim maliyetlerinin yanı sıra hane bütçeleri üzerindeki baskının da arttığı belirtildi.
Uluslararası savaşlar, enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve döviz kurundaki yükselişlerin fiyat artışlarında etkili olduğu ifade edilen açıklamada, bu gelişmelerin bütün maliyetinin dar gelirli yurttaşlara yüklenemeyeceği vurgulandı. Enerjide dışa bağımlılığı azaltacak, fiyat istikrarını sağlayacak ve tüketiciyi koruyacak uzun vadeli politikaların hayata geçirilmemesinin faturasının emekliye, asgari ücretliye, öğrenciye, çiftçiye, esnafa ve işsize çıkarıldığı kaydedildi.
ZAMLAR TÜM FİYATLARA YANSIYOR
Akaryakıt zamlarının yalnızca araç sahiplerini ilgilendiren bir maliyet artışı olmadığı belirtilen açıklamada, üretimden nakliyeye, tarımdan sanayiye, gıdadan temel tüketim maddelerine ve şehir içi ulaşımdan okul servislerine kadar çok sayıda alanın bu artışlardan etkilendiği ifade edildi.
“Zamlar, fiyat zincirinin tamamına yayılarak mutfaktaki ekmeği küçültmekte ve tüketicinin alım gücünü daha da düşürmektedir.” değerlendirmesine yer verildi.
Okulların açılmasına kısa süre kala yapılan zammın da velilerin bütçesine ek yük getireceği vurgulandı. Kırtasiye, okul kıyafeti, beslenme, barınma ve servis giderleri nedeniyle artan eğitim maliyetlerine dikkat çekilerek, akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin okul servisleri, toplu taşıma ve eğitim araçlarının dağıtım maliyetlerine de yansıyacağı belirtildi. “Eğitim hakkı, artan ulaşım ve yaşam maliyetleri nedeniyle erişilemez hâle getirilmemelidir.” denildi.
VERGİ YÜKÜNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Akaryakıt fiyatlarındaki artışların yalnızca uluslararası gelişmelerle açıklanamayacağı belirtilerek, yüksek ÖTV ve KDV yükü, döviz kurundaki artış, enerjide dışa bağımlılık ve tüketiciyi koruyacak kalıcı bir fiyat politikasının bulunmaması da temel sorunlar arasında gösterildi.
TÜKODER, akaryakıt zamlarının enflasyonu körüklediğini, yoksulluğu derinleştirdiğini ve tüketicinin insanca yaşam hakkını tehdit ettiğini belirterek, ücretler ve emekli aylıkları yerinde sayarken temel ihtiyaç fiyatlarındaki artışın milyonlarca insanı daha ağır bir geçim sıkıntısıyla karşı karşıya bıraktığını vurguladı.
“Ekonomik krizin, savaşların ve yanlış politikaların bedelini yoksul halka ödetmeyin. Akaryakıttaki vergileri kalıcı olarak düşürün, fiyat düşüşlerini tüketiciye yansıtın, zamları geri alın ve halkın alım gücünü koruyun!” çağrısının yapıldığı açıklamada talepler şöyle sıralandı:
• * Akaryakıt üzerindeki ÖTV ve KDV yükü kalıcı ve hissedilir biçimde azaltılmalıdır.
• * ÖTV’nin de içinde bulunduğu tutar üzerinden KDV hesaplanmasına, başka bir ifadeyle “verginin vergisinin” alınmasına son verilmelidir.
• * Rafineri çıkış fiyatlarındaki düşüşler ÖTV artışıyla karşılanmamalı, pompa fiyatlarına yansıtılmalıdır.
• * Eşel mobil sistemi tüketici yararına yeniden düzenlenmeli ve dar gelirliyi koruyacak kalıcı bir fiyat istikrar mekanizması oluşturulmalıdır.
• * Toplu taşıma araçlarında ve okul servislerinde akaryakıttan alınan ÖTV ve KDV kaldırılmalı.
• * Okul servisleri ve öğrenci ulaşımı için kamusal destek sağlanmalıdır.
• * Akaryakıt zamlarının gerçek maliyetin üzerinde fiyat artışına dönüştürülmesi önlenmeli, piyasa etkin biçimde denetlenmelidir.
• * Çiftçilere, küçük üreticilere ve temel tüketim mallarının taşınmasında kullanılan akaryakıta vergi indirimi uygulanmalıdır.
• * Enerjide dışa bağımlılığı azaltacak bir enerji politikası hayata geçirilmelidir.
• * Savaş ve uluslararası krizlerin bedelinin halka yüklenmesine son verilerek barış, diplomasi ve halkın refahı esas alınmalıdır.
AKARYAKITTA SON TABLO
Motorine son iki ayda 18 TL zam geldi. 22 Ağustos'ta yapılan 2,92 TL'lik son artışla birlikte motorinin litre fiyatı büyükşehirlerde 82-84 TL bandına yükseldi. Son zamlarla birlikte İstanbul’da motorinin litresi 82,65 liraya, Ankara'da 83,75 liraya, İzmir'de 84,04 liraya çıktı.