E-ticarette yeni kurallar yürürlükte
İnternetten alışverişte tüketiciyi korumaya yönelik yeni kurallar yürürlüğe girdi. Reklamlardan indirim kampanyalarına kadar birçok alanda uygulamalar yeniden düzenlendi
İnternetten alışverişin hızla yaygınlaşmasıyla birlikte kişiye özel reklamlar, yapay zekâ destekli içerikler ve gerçeği yansıtmayan indirim kampanyaları da tüketicilerin en çok karşılaştığı uygulamalar arasında yer almaya başladı. Dijital alışverişte şeffaflığın artırılması ve tüketicilerin yanıltıcı uygulamalara karşı daha etkin korunması amacıyla Ticaret Bakanlığı’nın Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde yaptığı değişiklikler 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle hedefli reklamlar, tüketici değerlendirmeleri, indirim kampanyaları ve yapay zekâ destekli reklamlara ilişkin uygulamalar yeniden şekillendirildi, dijital alışverişte yeni bir dönem başladı.
HEDEFLİ REKLAMLAR VE YAPAY ZEKÂYA DÜZENLEME
Yapılan düzenlemeye göre, kullanıcıların arama geçmişi ve çevrim içi davranışlarına göre gösterilen hedefli reklamlarda daha şeffaf bir dönem başlayacak. Reklam verenler, reklamların hangi kriterlere göre gösterildiğini ve kullanıcıların bu tercihleri nasıl değiştirebileceğini açık şekilde bildirmekle yükümlü olacak. Çocuklara yönelik hedefli reklamlarda ise daha sıkı kurallar getirildi. Çocukların kişisel verileri üzerinden profil oluşturularak hedefli reklam gösterilmesi de engellenecek.
Yapay zekâ ile oluşturulan reklam içerikleri de düzenleme kapsamına alındı. Gerçek kişilerden ayırt edilmesi güç dijital karakterler veya yapay zekâ ile oluşturulan görseller kullanılan reklamlarda bu durumun açıkça belirtilmesi zorunlu olacak. Sosyal medya etkileyicilerinin ticari iş birlikleri kapsamında yaptığı paylaşımlarda da reklam niteliği açıkça belirtilecek.
TÜKETİCİ YORUMLARINA DOĞRULAMA ŞARTI
İnternetten alışverişte satın alma kararını etkileyen tüketici değerlendirmelerine ilişkin kurallar da yeniden belirlendi. Satın alma doğrulaması yapılamayan mecralardan alınan değerlendirmeler yayımlanamayacak. Ürün, satıcı, teslimat ve hizmete ilişkin yorumlar ayrı başlıklar altında gösterilecek.
Şikâyet platformlarında ise satıcı veya sağlayıcılara tanınan cevap süresi 72 saatten 48 saate indirildi. Bu süre içinde yanıt verilmemesi halinde tüketici değerlendirmeleri yayımlanabilecek. Böylece tüketicilerin gerçek kullanıcı deneyimlerine daha kolay ulaşması ve yanıltıcı yorumların önüne geçilmesi amaçlanıyor.
İNDİRİM KAMPANYALARINA YENİ KURALLAR
İndirimli satış reklamlarına ilişkin uygulamalar da yeniden düzenlendi. Buna göre, indirimden önceki fiyat olarak kampanyanın başladığı tarihten önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak. Böylece fiyatın kısa süreli yükseltilerek yüksek indirim yapılmış izlenimi oluşturulmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Bir ürünün internet sitesi, mobil uygulama veya fiziksel mağaza gibi farklı satış kanallarında farklı fiyatlarla satılması halinde indirim, yalnızca kampanyanın uygulandığı satış kanalındaki fiyat üzerinden hesaplanacak. Sepette indirim, üyeye özel kampanyalar ve benzeri koşullu satışlar da aynı kurallara tabi olacak. Çabuk bozulabilen ürünlerde ve hizmet satışlarında ise indirim hesabı, kampanya öncesinde uygulanan son fiyat üzerinden yapılacak.
Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, düzenlemelerin sektör açısından önemli olduğunu belirterek e-ticaretin yapay zekâ uygulamaları, dijital pazarlama yöntemleri ve sınır ötesi ticaretle hızla değiştiğini söyledi. Elektronik Ticaret Kanunu’nun günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden ele alınmasının hem tüketicinin korunmasına hem de sektörün gelişimine katkı sağlayacağını belirten Çevikoğlu, güçlü ve güncel bir yasal altyapının Türkiye’nin dijital ticarette rekabet gücünü artıracağını ifade etti.