En düşük emekli aylığı açlık sınırının çok altında!
En düşük emekli aylığı 23 bin 552 TL'ye çıkarıldı. Ancak BİSAM'a göre bu tutar açlık sınırının yaklaşık 13 bin TL altında kaldı. DİSK-AR'ın verileri ise ortalama emekli aylığının 2002'de asgari ücretin yüzde 122'siyken 2025'te yüzde 84'üne gerilediğini ortaya koyuyor
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yılın ilk altı ayına ilişkin enflasyonu yüzde 17,76 olarak açıklamasının ardından SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşlarına aynı oranda zam yapılırken, en düşük emekli aylığı 20 bin TL'den 23 bin 552 TL'ye çıkarıldı. Yaklaşık 5,1 milyon emekliyi kapsayan düzenleme kapsamında en düşük aylık 3 bin 552 TL artırılırken, kök aylığı zam sonrasında da bu seviyenin altında kalan emeklilerin maaşları Hazine desteğiyle 23 bin 552 TL'ye tamamlanacak. Düzenlemenin Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından maaş farklarının emeklilerin hesaplarına yatırılması bekleniyor.
Ancak maaş artışı, emeklilerin alım gücüne ilişkin tartışmaları sona erdirmedi. Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi'nin (BİSAM) Temmuz 2026 Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması'na göre dört kişilik bir ailenin yalnızca sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması 36 bin 324 TL'ye ulaştı. Yoksulluk sınırı ise 119 bin 330 TL olarak hesaplandı. Buna göre en düşük emekli aylığı, açlık sınırının 12 bin 772 TL altında kaldı.
ASGARİ ÜCRETİN GERİSİNE DÜŞTÜ
DİSK Araştırma Merkezi'nin (DİSK-AR) Haziran 2026'da yayımladığı İşçi Sınıfının Geçim Krizi Raporu, emeklilerin gelirlerindeki uzun vadeli değişime dikkat çekiyor. Rapora göre 2002 yılında ortalama emekli aylığı 212 TL, net asgari ücret ise 174 TL seviyesindeydi. Böylece ortalama emekli aylığı asgari ücretin yüzde 122'sine karşılık geliyordu.
2025 yılına gelindiğinde ise tablo tersine döndü. Ortalama emekli aylığı 18 bin 490 TL olurken net asgari ücret 22 bin 105 TL'ye yükseldi. Böylece ortalama emekli aylığının asgari ücrete oranı yüzde 84'e, işçi emeklilerinde ise yüzde 83'e geriledi. Başka bir ifadeyle, 2002'de asgari ücretin üzerinde olan ortalama emekli aylığı, geçen 23 yılda asgari ücretin altına düştü.
ORTALAMA MAAŞ TABAN MAAŞA YAKLAŞIYOR
Rapor, emekli aylıkları arasındaki farkın da giderek kapandığını ortaya koyuyor. 2019 yılında Hazine katkısıyla belirlenen en düşük emekli aylığı 1.000 TL, ortalama emekli aylığı ise 1.917 TL seviyesindeydi. Ortalama emekli aylığı, en düşük aylığın yaklaşık yüzde 92 üzerindeydi.2025 yılına gelindiğinde ise en düşük emekli aylığı 15 bin 675 TL'ye, ortalama emekli aylığı 18 bin 490 TL'ye çıktı. Ancak iki maaş arasındaki fark yüzde 18'e kadar geriledi. Rapora göre bu durum, ortalama emekli aylıklarının giderek en düşük emekli aylığına yaklaştığını ve emeklilerin önemli bir bölümünün düşük gelir grubunda toplandığını gösteriyor.
EMEKLİNİN PAYI AZALIYOR
Raporda dikkat çekilen bir diğer gösterge ise emekli aylıklarının kişi başına milli gelire oranı oldu. 2002 yılında ortalama emekli aylığı kişi başına milli gelirin yüzde 46,4'üne denk gelirken bu oran 2009 yılında yüzde 53,5'e kadar yükseldi. Sonraki yıllarda ise düzenli bir gerileme yaşandı. 2025 itibarıyla ortalama emekli aylığının kişi başına milli gelire oranı yüzde 31,6'ya düştü. Verilere göre kişi başına millî gelir artmaya devam ederken emekli aylıkları aynı hızda artmadı. Böylece emeklilerin ekonomik büyümeden aldığı pay da yıllar içinde azaldı.
ÜÇ EMEKLİDEN İKİSİ ÇALIŞIYOR
Raporda emeklilerin çalışma yaşamındaki yerine ilişkin veriler de dikkat çekiyor. SGK ve TÜİK verilerine göre 2002 yılında 4,3 milyon emeklinin 1,6 milyonu çalışıyor ya da iş arıyordu. Bu oran yüzde 36,6 olarak hesaplandı.2025 yılı itibarıyla ise Türkiye'de 12 milyonun üzerinde emekli bulunurken, 8 milyon 516 bin emekli çalışıyor veya iş arıyor. Böylece çalışan ya da iş arayan emeklilerin toplam emekliler içindeki payı yüzde 69,5'e yükseldi. Başka bir ifadeyle, Türkiye'de yaklaşık her üç emekliden ikisi emeklilik sonrasında da çalışma yaşamının içinde yer alıyor.
Raporda emeklilik sistemindeki yapısal değişikliklerin gelir eşitsizliğini artırdığına da dikkat çekiliyor. Emekli aylığı bağlama sistemi ve hesaplama yöntemlerinde yıllar içinde yapılan değişiklikler nedeniyle benzer süre çalışan ve aynı düzeyde prim ödeyen kişilerin, yalnızca farklı tarihlerde emekli oldukları için farklı aylık alabildiği belirtiliyor. Rapor, bu durumun kuşaklar arasında gelir farklılıklarını derinleştirdiğini ortaya koyuyor.