Enflasyonun ilk yarı bilançosu ağırlaştı
TÜİK'in haziranda yıllık enflasyonu yüzde 32,11, altı aylık enflasyonu ise yüzde 17,76 olarak açıklamasıyla emekli zamları ve kira artış oranı netleşti. DİSK-AR'ın hesaplamasına göre işçi ücretlerinde yılın ilk altı ayında 1 trilyon 167 milyar TL kayıp oluşurken, TÜRK-İŞ'e göre açlık sınırı 35 bin 758 TL'ye yükselerek net asgari ücreti geçti
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı haziran ayı enflasyon verilerine göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,99, yıllık bazda yüzde 32,11 arttı. Aralık ayına göre altı aylık enflasyon yüzde 17,76, on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 32,03 olarak gerçekleşti. Bağımsız Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) ise haziran ayına ilişkin hesaplamasında tüketici fiyatlarının aylık yüzde 2,16, yıllık bazda yüzde 53,13 arttığını duyurdu. Açıklanan verilerle birlikte SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin temmuz ayında alacağı zam oranı yüzde 17,76 olarak kesinleşirken, memur ve memur emeklileri için maaş artışı yüzde 13,52 olarak belirlendi.20 bin TL olan en düşük emekli aylığı da 23 bin 552 TL'ye yükseldi. Temmuz ayında uygulanabilecek tavan konut kira artış oranı da yüzde 32,03 oldu.
“TOPLAM KAYIP 1 TRİLYON 167 MİLYAR TL”
Enflasyon verilerinin ardından Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi'nin (DİSK-AR) yayımladığı Ücret Kayıpları İzleme Raporu, yüksek enflasyon ve vergi yükünün çalışanların alım gücü üzerindeki etkisini ortaya koydu. Rapora göre yılın ilk altı ayında yalnızca sigortalı işçilerin ücretlerinde enflasyon nedeniyle oluşan birikimli kayıp 613,7 milyar TL'ye ulaştı. Gelir ve damga vergilerinden kaynaklanan kayıp ise 553,8 milyar TL olarak hesaplandı. Böylece enflasyon ve vergi yükü nedeniyle işçi ücretlerinde oluşan toplam kaybın en az 1 trilyon 167 milyar TL olduğu hesaplandı. Raporda, bu tutarın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 46,2 arttığına dikkat çekildi.
ASGARİ ÜCRET 4 BİN 986 TL ERİDİ
DİSK-AR'ın hesaplamasına göre 2026 yılı için belirlenen 33 bin 30 TL brüt asgari ücret, yılın ilk altı ayında resmi enflasyon karşısında 4 bin 986 TL alım gücü kaybetti. SGK ve işsizlik sigortası primi kesintileri de eklendiğinde toplam kayıp 9 bin 941 TL'ye ulaşırken, net 28 bin 75,50 TL olan asgari ücretin alım gücü 23 bin 89,12 TL'ye geriledi. Raporda, temmuz ayında ara zam yapılmamasının yılın ikinci yarısında ücretlerdeki kaybı daha da artıracağı değerlendirmesine yer verildi.
Raporda ortalama ücretlerde de benzer bir tablo ortaya konuldu. SGK verileri üzerinden yapılan hesaplamaya göre brüt 65 bin 99 TL ücret alan bir işçi, yılın altıncı ayında gelir ve damga vergisi nedeniyle 7 bin 99 TL, enflasyon nedeniyle ise 9 bin 58 TL kayıp yaşadı. Böylece vergi ve enflasyon kaynaklı toplam kayıp işçi başına 16 bin 157 TL'ye ulaştı. DİSK-AR, vergi ve prim kesintileri de dikkate alındığında işçilerin ücretlerinin yaklaşık yüzde 39'unun yılın ilk yarısında eridiğini, çalışanların haziran ayındaki 30 günün en az 12 gününü vergi, kesinti ve enflasyon için çalıştığını belirtti.
KİRA YÜKÜ ARTIYOR
DİSK-AR'ın enflasyon bülteninde, en düşük yüzde 20'lik gelir grubu toplam gelirin yalnızca yüzde 6,4'ünü alırken harcamalarının yüzde 29,2'sini gıdaya ayırıyor. En yüksek gelir grubunda ise gıda harcamalarının payı yüzde 12,4 seviyesinde kalıyor. Raporda, son yıllarda konut ve kira giderlerindeki artış nedeniyle düşük gelirli hanelerin gıdaya ayırdığı payın gerilediği, buna karşılık kira ve konut harcamalarının bütçedeki ağırlığının arttığı vurgulandı.
Raporda ayrıca TÜİK'in enflasyon hesaplamasında esas alınan madde fiyat listesini uzun süredir kamuoyuyla paylaşmamasına ilişkin eleştirilere de yer verildi.
AÇLIK SINIRI NET ASGARİ ÜCRETİ GEÇTİ
TÜRK-İŞ'in Haziran 2026 Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması'na göre dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması 35 bin 758,88 TL'ye yükseldi. Böylece açlık sınırı, 28 bin 75,50 TL olan net asgari ücreti 7 bin 683,38 TL aştı. Araştırmada gıda harcamalarının yanı sıra konut, ulaşım, eğitim ve sağlık gibi temel ihtiyaçları kapsayan yoksulluk sınırı 116 bin 478,40 TL olarak hesaplanırken, bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti ise 46 bin 248,50 TL oldu.
TÜRK-İŞ verilerine göre geçen yıl haziran ayında 26 bin 115,18 TL olan açlık sınırı bu yıl haziranda 35 bin 758,88 TL'ye yükseldi. Aynı dönemde yoksulluk sınırı ise 85 bin 65,75 TL'den 116 bin 478,40 TL'ye çıktı.