Gribe karşı aşı zamanı
İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Emrah Kırımlı, mevsimsel gribin yaşlılar ve kronik hastalığı bulunanlarda ağır sonuçlara yol açabildiğini belirterek grip aşısının önemine dikkat çekti. Kırımlı, bu yıl grip aşılarının tedarikinde sorun yaşandığını ve vatandaşların aşı bulmak için eczane eczane dolaştığını söyledi
Sonbaharla birlikte mevsimsel grip vakalarının görülmeye başladığı dönem de yaklaşıyor. Kış aylarında kapalı ve kalabalık ortamlarda daha fazla vakit geçirilmesiyle birlikte influenza virüslerinin neden olduğu grip daha sık görülürken, özellikle risk grubundaki kişiler açısından hastalığın ağır seyretme ihtimali önem taşıyor. Her yıl farklı influenza virüslerinin etkili olduğu grip sezonunda aşılama, hastalığın daha ağır seyretmesinin ve buna bağlı sağlık sorunlarının önlenmesinde oldukça önemli. Grip aşısının ne zaman yaptırılması gerektiği, kimlerin aşıdan öncelikli olarak yararlanması gerektiği ve aşının hangi gruplar için ücretsiz olduğu ise bu dönemde en çok merak edilen konular arasında yer alıyor.Grip mevsimine ilişkin merak edilenleri İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Emrah Kırımlı’ya sorduk.
KİMLER İÇİN DAHA RİSKLİ?
Mevsimsel gribin özellikle bazı gruplar açısından daha ağır sonuçlara yol açabildiğine dikkat çeken Kırımlı, risk grubundaki kişilerin hastalığa karşı korunmasının önem taşıdığını belirtti. Grip nedeniyle hastaneye yatış ve bazı durumlarda ölüm görülebildiğini ifade eden Kırımlı, riskli kişilerin hekimlerine danışarak aşı olmalarının önemli olduğunu söyledi.
Kırımlı, “Mevsimsel grip özellikle kırılgan kişileri etkilediğinde hastalıklarını ağırlaştırma, hastaneye yatış ve ne yazık ki bazı durumlarda ölümlere neden olabiliyor. Grip aşısı da bu sorunları önlüyor. Bu nedenle riskli kişilerin hekimlerine danışarak aşılarını olmalarında oldukça büyük bir fayda var. 65 yaş üstündekiler, astım, KOAH gibi solunum sistemi hastalığı olanlar, kalp, böbrek ve diyabet hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemini baskılayan romatizmal hastalığı olanlar ya da kanser tedavisi görenlerin aşılanmasını öneriyoruz. Bu kişiler aşılarını ücretsiz olarak olabilirler.” dedi.
Kırımlı’nın işaret ettiği risk grupları arasında ileri yaşta olanların yanı sıra çeşitli kronik hastalıkları bulunan kişiler de yer alıyor. Hamilelik dönemine ilişkin de değerlendirmede bulunan Kırımlı, bu dönemde gribin yaratabileceği risklere karşı aşılama önerdiklerini belirtti.Kırımlı, “Ayrıca hamilelik döneminde olanların hamilelik sürecinde önemli sorunlara yol açabileceği için üçüncü aydan itibaren hamilelerin aşı olmasını öneriyoruz.” dedi.
ÜCRETSİZ AŞI İÇİN RAPOR GEREKİYOR MU?
Risk grubundaki kişilerin kimler olduğu kadar, bu kişilerin ücretsiz aşıdan hangi koşullarda yararlanabildiği de önem taşıyor. Özellikle kronik hastalığı bulunan kişilerin rapor almasının gerekip gerekmediğini sorduğumuz Kırımlı, “65 yaş üstü olan herkes ücretsiz aşı olabilir. Bu kişilerin rapora ihtiyacı yok. Ancak risk grubunda kişilerin kronik hastalıklarına ilişkin raporlarının olması gerekiyor. Bu rapor gereksinimi aynı zamanda hamileler için de geçerli.” dedi.
Rapor koşullarının ardından, vatandaşların aşıya erişmek için izlemesi gereken yol da gündeme geliyor. Hekim, eczane ve sağlık kuruluşu arasındaki süreci anlatan Kırımlı, vatandaşların öncelikle hekime başvurması gerektiğini söyledi.Kırımlı, “Aşı olmak için hekiminize başvurup aşınızı reçete ettirmeli, sonra eczanenizden aşınızı alıp yeniden bir sağlık kurumunuza başvurup aşınızı olmanız gerekiyor.” dedi.
AŞI İÇİN EN UYGUN DÖNEM NE ZAMAN?
Aşının kimler tarafından yaptırılması gerektiğinin yanı sıra, doğru zamanda uygulanması da önem taşıyor. Mevsimsel grip sezonunun hangi dönemde yoğunlaştığını ve aşının koruyuculuğunun ne zaman başladığını anlatan Kırımlı, şu bilgileri paylaştı: “Ekim ve kasım ayının başı aşı olmak için en uygun zamanlar. Mevsimsel grip sezonu aralık ayında yoğunlaşıp, mart ayına kadar sürüyor. Aşının etkili olduğu sürede yaklaşık altı ay, etkisinin başlaması da aşı olduktan sonra 3-4 haftayı buluyor. Bu nedenle kasım ayının ortasına kadar aşımızı olmamız iyi olur.” dedi.
Mevsimsel gribe neden olan influenza virüslerinin düzenli olarak takip edildiğini belirten Kırımlı, bu yıl yaygın görülmesi beklenen alt tiplere ilişkin bilgi verdi. Kırımlı, “Mevsimsel gribe neden olan influenza virüsünün insanlarda görülen türleri düzenli olarak takip ediliyor. Bu sene 3 alt tipi yaygın olarak görülecek gibi duruyor. Elimizde aşı da bu alt türleri kapsıyor. Grip aşısı olanlar hastalığın ağır sonuçlarından korunabilecek.” dedi.
“AŞI OLDUM AMA YİNE GRİP OLDUM” SÖYLEMİ
Grip aşısına ilişkin kamuoyunda sık dile getirilen “Aşı oldum ama yine de grip oldum” söylemi de aşının koruyuculuğuna dair soru işaretleri yaratabiliyor. Bu söylemin arkasındaki nedenleri sorduğumuz Kırımlı, grip ile soğuk algınlığı ve COVID gibi hastalıkların birbirine karıştırılabildiğine dikkat çekti. Kırımlı, “Bu yaygın bir söylem ve birkaç nedeni var. İlki soğuk algınlığı ya da COVID ve benzeri hastalıkları grip ile karıştırmamız. Aşı bu hastalıkları önlemek için değil. Bir diğer nedeni de grip aşısı olsak da hastalığa yakalanabiliriz ancak çok daha hafif etkileniriz. Aşı esas olarak riskli grubu ölümden ve hastaneye yatıştan koruyor.” dedi.
Öte yandan bu yıl grip aşısına erişimde yaşanan sorunlar da dikkat çekiyor. Kırımlı, yoğun aşılama dönemi başlamadan önce tedarik sorunu yaşandığını belirterek vatandaşların aşı bulmak için eczane eczane dolaştığını söyledi. Kırımlı, “Sorun var çünkü aşı yok. Daha yoğun aşılama başlamadan aşı tedarik sorunu oldu. Eczane eczane dolaşıyor insanlar. Risk gruplarına yönelik olan bu aşılar bakanlık tarafından toplu olarak alınmalı ve ASM’lerde yapılabilmeli.” diye konuştu.