Her kalemde yoksulluk...

Birleşik Metal-İş, dört kişilik bir ailenin tek gelirle nasıl bir yaşam savaşı vereceğini, önümüzdeki ay alınacak ilk zamlı asgari ücret üzerinden hazırladığı raporla ortaya koydu. Buna göre asgari ücretlinin öğün başına 22 lirayla beslenmesi, 6 bin 873 liraya barınması, 67 liralık eğitim harcamasıyla çocuklarını okutması bekleniyor…

09 Ocak 2026 - 08:49

Birleşik Metal-İş Sendikası Sınıf Araştırmaları Merkezi (BİSAM), “Asgari Ücretle Geçim Araştırması” yaptı. TÜİK Tüketim Harcamaları Araştırması, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Asgari Ücret İstatistikleri ve gayrimenkul değerleme platformu Endeksa’nın ortalama kira verileri üzerinden hazırlanan rapor;  Şubat 2026’da zamlı asgari ücretin cebe girmesiyle birlikte tek geliri olan dört kişilik bir ailenin yaşam koşullarını inceliyor.

Rapora göre; eşi çalışmayan ve iki çocuklu bir asgari ücretli, şubat ayında eline geçecek ilk zamlı ücretle gıdaya 267 lira ayırabilecek. Buna göre asgari ücretlinin üç öğün için kişi başına ayırabildiği tutar 89 lira olurken, öğün başına bu tutar sadece 22 lira düzeyinde kalacak. 2024 yılı TÜİK tüketim araştırması sonuçlarına göre en yoksul yüzde 20’lik gelir grubu, gelirinin ancak yüzde 28,5’ini gıda harcamalarına ayırabiliyor.  Aynı verilere göre tek gelirli bir asgari ücretli ailesi, dönem itibari ile en yoksul yüzde 20’lik dilim içerisinde yer alıyor.

Rapordan satır başları şöyle:

  • Eşi çalışmayan ve 2 çocuklu bir asgari ücretli, şubat ayında alacağı 28 bin 75 liralık gelirinden gıda için günlük ayırdığı 22 lira ile hem eşinin hem kendisinin hem de çocuklarının karnını doyurmak zorunda. Endeksa istatistiklerine göre Kasım 2025 tarihi itibariyle Türkiye genelinde (80 metrekarelik bir daire için) ortalama kira 18 bin 400 lirayken, asgari ücretlinin kira (gerçek ve izafi kira) için ayırabildiği tutar sadece 6 bin 873 lira. Buna göre asgari ücretlinin sağlıksız bir çevrede, kentsel donatı hizmetlerinin en az olduğu, deprem riski altındaki konutlarda yaşamak zorunda kaldığı söylenebilir. Sefalet sadece sofrada değil, sağlıksız konutlarda da asgari ücretliyi bulmaya devam ediyor.

  • Asgari ücretlinin, çalıştığı işyerinin servis imkânı yoksa işyerine ulaşımı bile büyük bir sorun. Örneğin İstanbul’da 2025 yılı için mavi kart 2 bin 748 liradır. Asgari ücretlinin 2026 yılında tüm aile fertleri adına ulaşım için ayırabileceği aylık tutar ise sadece 2 bin 838 lira. 

  • Asgari ücretli kültürel hizmetlere aylık sadece 10 lira, eğlenceye 34 lira, gazete, kitap ve kırtasiyeye 78 lira ayırabilecek. Bu miktar ile ne sinemaya ne tiyatroya gidebilmek ne de kitap almak mümkün.

  • Isınma, bakım, onarım, temizlik ve hatta kadro eksikliği nedeni ile öğretmen ihtiyacı, kaynak yokluğu bahanesi ile velilerin ödediği katkı paylarına teslim edilen eğitim koşularında asgari ücretli, çocuğuna defter kalem bile alamayacak durumda. Okul tercihleri büyük oranda, yoksul ve kaynak yokluğundan eğitim veremez durumdaki okullar. Yani asgari ücretlinin çocuğunu okutması, aylık çocuk başına 67 liralık tutar ile yokluktan dolayı neredeyse mucize.

  • Asgari ücretlinin Şubat 2026’da her aile ferdi için bir öğün başına 22 lira ile karnını doyurması, 6 bin 873 liraya barınması, çocuk başına aylık 67 liralık eğitim harcaması ile çocuklarını yetiştirmesi bekleniyor.

“SEFALET SON BULMALI”

Raporda, asgari ücret belirlenirken bu gerçeklerin göz ardı edilmemesi gerektiği vurgulanarak, “İşçilerin talebi asgari ücretin, bir işçinin ailesiyle birlikte asgari olarak temel ihtiyaçlarını karşılayacak, işçiyi kimseye muhtaç etmeyecek bir düzeyde belirlenmesi ve sefaletin son bulması. Asgari ücretin ekonomik büyüme ve verimlilik artışından pay almaması, üretilen kaynakların belirli ellerde toplanması anlamına geliyor. Gelir dağılımını düzeltici bir rol oynaması beklenen asgari ücretin, açlık sınırının bile altında belirlenmesi vicdanları zedeliyor. Asgari ücretin, temel gereksinimleri karşılayacak bir biçimde ele alınması gerek.” deniliyor.

NEYE NE KADAR AYIRABİLİYOR?

Eşi çalışmayan, iki çocuklu bir asgari ücretlinin Şubat 2026’da alacağı ilk ücreti ile yapabildiği aylık harcamalar 

Harcama Grupları

Tutar (TL)

Gıda ve alkolsüz içecekler

8.546

Alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri

929

Giyim ve ayakkabı 

1.174

Konut ve kira

9.329

Mobilya, ev aletleri ve ev bakım hizmetleri 

1.555

Sağlık 

533

Ulaştırma 

2.838

Bilgi ve iletişim

971

Eğlence, spor ve kültür

261

Eğitim hizmetleri 

135

Lokantalar ve konaklama hizmetleri

921

Sigorta ve finansal hizmetler

73

 

Görsel yapay zeka ile hazırlanmıştır 

 


ARŞİV