Sosyal medya yasağı 1 Kasım’da başlıyor
15 yaş altına sosyal medya yasağı getiren, 15-18 yaş grubuna yeni kısıtlamalar uygulayan yönetmelik 1 Kasım’da yürürlüğe giriyor. Dijital platformların sorumluluklarından ebeveyn denetimine ve yaş doğrulama sistemine kadar yeni dönemin öne çıkan başlıklarını derledik
15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya kullanmasını yasaklayan düzenleme, 1 Kasım’da yürürlüğe giriyor. TBMM’de 22 Nisan 2026’da kabul edilen 7578 sayılı Kanun’un uygulama yönetmeliği, Cumhurbaşkanlığına bağlı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından 10 Ekim’de yayımlandı. Yönetmeliğe göre yaş doğrulama sürecinde e-Devlet kullanılabilecek. Kullanıcı, e-Devlet üzerinden kimlik doğrulaması yaptıktan sonra yaşını belirten bir “yaş doğrulama belirteci” oluşturacak ve bunu sosyal ağ platformuna iletecek. Platform, belirteç üzerinden kullanıcının 15 ve 18 yaş sınırlarını geçip geçmediğini kontrol edecek. Belirteçte kullanıcının adı, soyadı veya sosyal ağ hesabının kullanıcı adı gibi doğrudan kimlik bilgileri yer almayacak.
Yaş doğrulama belirteciyle doğrulama yapmamış mevcut hesaplara da 31 Mart 2027’ye kadar süre tanınıyor. Bu tarihe kadar yaş doğrulama sürecini tamamlamayan ve 15 yaşından küçük çocukların hesaplarını kapatmayan sosyal ağ sağlayıcıları, bant daraltma ve para cezası yaptırımlarıyla karşı karşıya kalabilecek. Para cezası, ilgili platformun bir önceki takvim yılındaki küresel cirosunun yüzde 3’ü üzerinden hesaplanacak.
HANGİ KISITLAMALAR GETİRİLECEK?
Yönetmelik, 15-18 yaş grubundaki kullanıcıların hesaplarının varsayılan olarak gizli olmasını öngörüyor. Kullanıcılar hesaplarını herkese açık hâle getiremeyecek. Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara gösterilmeyecek; mesaj gönderme özelliği yalnızca kullanıcının takip ettiği hesaplarla sınırlandırılacak.
Bu yaş grubundaki kullanıcılar canlı yayın yapamayacak. Mesajlarda okundu bilgisinin gösterilmemesi ve ekran görüntüsü alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirlerin uygulanması da düzenlemede yer alıyor. Ayrıca çocuklara kişiselleştirilmiş ticari reklam gösterilemeyecek. Platformların, kullanıcıları içerikler arasında sürekli kaydırmaya veya tıklamaya yönlendiren ve içerikleri otomatik olarak art arda gösteren özellikleri de sınırlandırması gerekiyor.
EBEVEYNLER KONTROL EDEBİLECEK Mİ?
Yönetmelik, ebeveynlerin çocukların hesapları ve kullandıkları özellikler üzerinde kontrol sahibi olmasını sağlayacak araçlar sunulmasını da öngörüyor. Bu araçlarla ücretli satın alma, kiralama ve üyelik işlemleri için ebeveyn onayı istenebilecek, harcama sınırları belirlenebilecek, ekran süresi izlenip kısıtlanabilecek. Konum paylaşımı da ebeveyn kontrolüne açılacak. Ancak ebeveyn kontrolü araçları, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağları kullanmasına izin vermiyor. Çocukların yaş kontrolünü aşarak sosyal ağlara erişmesini engelleyecek güvenlik tedbirleri uygulanacak.
OYUN PLATFORMLARI DA DAHİL
Düzenleme, oyun platformlarına yönelik yükümlülükler de içeriyor ancak bu platformlara 15 yaşından küçük çocuklar için genel bir erişim yasağı uygulanmayacak. Platformların oyunları yaş gruplarına göre sınıflandırması ve ebeveynlerin hesap ayarları ile ücretli işlemler üzerinde kontrol kurmasını sağlayan araçlar sunması gerekecek. Türkiye’den günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı oyun platformlarının ise Türkiye’de temsilci bulundurması öngörülüyor. Kurallara uymayan şirketlere para cezası uygulanabilecek. İhlalin sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla internet bant genişlikleri daraltılabilecek.
EDAM’DAN KADEMELİ DÜZENLEME ÖNERİSİ
Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM), Sinan Ülgen’in hazırladığı Çocukların Sosyal Medyaya Erişimi: Türkiye için Politika Önerileri başlıklı raporunu 8 Ekim’de yayımladı. Raporda, tüm sosyal medya hizmetlerini aynı kapsamda ele alan genel yasaklar yerine risk düzeyine göre farklılaşan kademeli bir düzenleme modeli önerildi.
Raporda, platformların sunduğu hizmetlerin ve özelliklerin çocuklar açısından farklı riskler taşıdığına dikkat çekildi. Çocukların güvenliğinin tasarım aşamasından itibaren gözetilmesi, yasal tanımların açık olması ve yaş doğrulama sistemlerinin kişisel verileri koruyacak şekilde kurulması gerektiği belirtildi. Yaş doğrulama ile kişinin kimliğinin belirlenmesinin birbirinden ayrılması da öneriler arasında yer aldı.EDAM ve Research İstanbul’un 8 Ekim’de yayımladığı Sosyal Medya Düzenlemesi Araştırması 2026 başlıklı araştırmaya göre, katılımcıların yüzde 67’si sosyal medya paylaşımlarının kimlik bilgileriyle eşleştirilmesi konusunda endişe duyuyor. Katılımcıların yüzde 29,8’i bu konuda çok endişeli, yüzde 37,2’si ise bir ölçüde endişeli olduğunu belirtti.
İFÖD DANIŞTAY’A BAŞVURACAK
İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD), yönetmeliğin 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girmeden geri çekilmesini istedi. Dernek, yönetmeliğin iptali ve yürütmesinin durdurulması talebiyle Danıştay’da dava açacağını duyurdu. İFÖD, sosyal medyaya erişimin e-Devlet üzerinden kimlik doğrulamasına bağlanmaması ve kimlik bilgisi gerektirmeyen, mahremiyeti koruyan yöntemlerin tanınması çağrısı yaptı. Dernek ayrıca yaş doğrulama belirteci sistemine ilişkin rehber ve belgelerin kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti. Açıklamada, 15-18 yaş arasındaki çocukların ifade ve katılım haklarının korunması ve “zararlı içerik” ölçütünün açıkça tanımlanması gerektiği belirtildi. İFÖD, sosyal ağ sağlayıcılarının kullanıcıları kimliklendirmeye aracılık etmek yerine hukuki yollara başvurması gerektiğini de ifade etti.
ÇOCUKLARIN YÜZDE 91,3’Ü İNTERNET KULLANIYOR
TÜİK’in Eylül 2026’da yayımladığı Türkiye’deki Çocuklar 2025 – İstatistiklere Bakış araştırmasına göre, 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 91,3’ü internet kullanıyor. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 87,9’a, 11-15 yaş grubunda ise yüzde 94,7’ye ulaşıyor. Araştırmaya göre, aynı yaş grubundaki çocukların yüzde 76,1’i cep telefonu veya akıllı telefon, yüzde 74’ü dijital oyun, yüzde 66,1’i ise düzenli sosyal medya kullanıyor. Düzenli sosyal medya kullanımı erkek çocuklarda yüzde 68,1, kız çocuklarda yüzde 64 olarak kaydedildi.
Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 72,6’sı sosyal medyayı kullanım amaçları arasında saydı. Video izleme yüzde 83,9 ile ilk sırada yer alırken bunu ödev yapma, öğrenme veya çevrimiçi derslere katılma yüzde 75 ve oyun oynama ya da oyun indirme yüzde 72,7 ile izledi. Araştırmada, düzenli cep telefonu kullanan 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 10,3’ünün hafta sonları günde altı saat veya daha fazla telefon kullandığı belirtildi. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 4,1, 11-15 yaş grubunda ise yüzde 15,1 olarak hesaplandı.