Türkiye internet özgürlüğünde “özgür değil”
Freedom House’un 2026 İnternet Özgürlüğü Raporu’na göre Türkiye, 100 üzerinden 31 puan alarak bir kez daha “özgür değil” kategorisinde yer aldı
ABD merkezli insan hakları kuruluşu Freedom House, dünya genelinde internet özgürlüklerini incelediği Freedom on the Net 2026 raporunu yayımladı. 1 Haziran 2025 ile 31 Mayıs 2026 tarihleri arasındaki gelişmeleri değerlendiren rapor, Türkiye’de internet özgürlüğüne ilişkin sorunların devam ettiğini ortaya koydu. Bu yıl 38 ülkenin incelendiği araştırmaya göre küresel internet özgürlüğü üst üste 16'ncı kez geriledi. Değerlendirilen ülkelerin 16'sında internet özgürlüğü koşulları kötüleşirken yalnızca sekiz ülkede iyileşme kaydedildi.
Freedom House raporda ülkeleri belirli bir metodolojide 0 ile 100 arasında puanladı. 70-100 puan arasındaki ülkeleri “özgür”, 40-69 arasındakileri “kısmen özgür”, 0-39 arasındakileri ise “özgür değil” olarak sınıflandırıldı.
2026 değerlendirmesinde Estonya 91 puanla rapor kapsamındaki ülkeler arasında en yüksek puanı aldı. Estonya’yı Kosta Rika 86 ve Tayvan 78 puanla izledi. Listenin diğer ucunda ise İran, Çin ve Myanmar 9’ar puanla yer aldı. Freedom House, İran’ın 2026’da Çin ve Myanmar’la birlikte internet özgürlüğü bakımından en baskıcı ortamlar arasına girdiğini bildirdi. İran aynı zamanda raporlama döneminde internet özgürlüğünde en büyük gerilemenin yaşandığı ülke oldu. İran’da Şubat 2026’da başlayan ülke çapındaki internet kesintisi yaklaşık 88 gün sürdü. Freedom House bunu raporun 16 yıllık tarihinde kaydedilen en uzun ülke çapındaki internet kesintisi olarak tanımladı.
TÜRKİYE’NİN PUANI DEĞİŞMEDİ
Freedom House’un değerlendirmesinde Türkiye, geçen yıl olduğu gibi bu yıl da 100 üzerinden 31 puan aldı. Türkiye'nin puanı, internet özgürlüğü bakımından değerlendirilen Avrupa ülkeleri arasında en düşük seviyede yer aldı.
Raporda Türkiye'nin üç temel başlıktaki puanları şöyle açıklandı:
● İnternete erişimin önündeki engeller: 25 üzerinden 14 puan
● İnternet içeriklerine yönelik sınırlamalar: 35 üzerinden 10 puan
● Kullanıcı haklarının ihlalleri: 40 üzerinden 7 puan
Özellikle içerik sınırlamaları ve kullanıcı hakları alanlarındaki bulgular, Türkiye'de çevrimiçi ifade özgürlüğüne ilişkin sorunların sürdüğüne işaret etti.
SOSYAL MEDYA KISITLAMALARI RAPORA YANSIDI
Freedom House, Türkiye'de internet özgürlüğünün değerlendirme dönemi boyunca ciddi biçimde kısıtlandığını belirtti. Raporda, muhalefet gösterileri sırasında sosyal medya platformlarına erişimin yavaşlatılması, internet sitelerine yönelik engelleme kararları ve çevrimiçi içeriklerin kaldırılması öne çıkan sorunlar arasında gösterildi. İnternet ortamındaki içeriklerin engellenmesi veya filtrelenmesi konusunda Türkiye'ye 6 üzerinden 1 puan verilirken, yayıncıların ve dijital platformların içerik kaldırmaya zorlanmasını değerlendiren başlıkta ülke 4 üzerinden 0 puan aldı. Kuruluş, söz konusu uygulamaların bilgiye erişim hakkı ve çevrimiçi ifade özgürlüğü üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Raporda gazetecilerin, insan hakları savunucularının ve sosyal medya kullanıcılarının internet üzerinden yaptıkları paylaşımlar nedeniyle karşı karşıya kaldıkları hukuki süreçler de ele alındı. Freedom House, çevrimiçi ifadeye yönelik cezai yaptırımların yanı sıra gazetecilere yönelik tehdit, taciz ve fiziksel saldırıları da değerlendirmesine dahil etti. Çevrimiçi faaliyetlerle bağlantılı yıldırma ve fiziksel şiddeti inceleyen göstergede Türkiye'nin puanı, gazetecilere yönelik saldırılardaki artış gerekçesiyle bir önceki yıla göre 2'den 1'e düşürüldü. Raporda ayrıca hükümet yanlısı dezenformasyonun çevrimiçi ağlar aracılığıyla yayılmaya devam ettiği belirtildi.
YAŞ DOĞRULAMA DÜZENLEMESİNE İLİŞKİN UYARI
Freedom House'un Türkiye değerlendirmesinde, sosyal medya platformlarını ilgilendiren yaş doğrulama düzenlemesine de yer verildi. Nisan 2026'da kabul edilen düzenlemenin, platformlara yaş doğrulama sistemleri oluşturma yükümlülüğü getirdiği belirtildi. Kuruluş, raporun kapsadığı dönemin sonunda henüz yürürlüğe girmemiş olan düzenlemenin kullanıcıların kişisel verilerinin korunması ve çevrimiçi mahremiyet açısından riskler barındırabileceği değerlendirmesinde bulundu. Raporda, yükümlülüklere uymayan platformlara yönelik para cezaları ve bant genişliği kısıtlamalarının da düzenleme kapsamında bulunduğu aktarıldı.
KÜRESEL ÖLÇEKTE İNTERNET ÖZGÜRLÜĞÜ AZALIYOR
Freedom House'un 2026 raporu, internet özgürlüklerine yönelik kısıtlamaların yalnızca Türkiye ile sınırlı olmadığını ortaya koydu. Kuruluşun değerlendirmesinde, dünyanın farklı bölgelerinde hükümetlerin internet üzerindeki denetim mekanizmalarını genişlettiği, çevrimiçi ifade özgürlüğünü etkileyen hukuki düzenlemelerin ve teknik kısıtlamaların önemini koruduğu belirtildi. Raporda yer alan bulgular, internet erişiminin yalnızca teknik altyapı meselesi olmadığını; ifade özgürlüğü, bilgiye erişim, kişisel verilerin korunması ve dijital ortamda örgütlenme haklarıyla da doğrudan ilişkili olduğunu gösterdi.