Ücretler eriyor, açlık sınırı yükseliyor
DİSK-AR’ın raporuna göre, 2026’nın ilk ayında enflasyon ve gelir vergisi yükü işçi ücretlerinde en az 113 milyar TL’lik kayba yol açtı. Ortalama bir işçi ocak ayının 7 gününde, sadece vergi, kesinti ve enflasyon için çalıştı
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından yayınlanan Ücret Kayıpları İzleme Raporu, 2026’nın daha ilk ayında ücretlerde yaşanan erimenin boyutunu ortaya koydu. Ocak 2026’da enflasyonun sigortalı işçilere toplam faturası 41 milyar 453 milyon TL, gelir ve damga vergilerinin faturası ise 71 milyar 565 milyon TL oldu. Toplam kayıp 113 milyar 18 milyon TL’ye ulaştı. Hesaplama yalnızca SGK kapsamındaki 17 milyon 16 bin sigortalı işçiyi kapsıyor. Kayıt dışı çalışanlar, memurlar ve emekliler dahil değil. Bu nedenle açıklanan rakam “en az” kaybı ifade ediyor.
BİR YILDA YÜZDE 41 ARTIŞ
Ocak 2025’te toplam enflasyon ve vergi kaybı 80,3 milyar TL’ydi. Ocak 2026’da bu rakam 113 milyar TL’ye çıktı. Artış oranı yüzde 41 oldu. Vergi kaynaklı kayıp yüzde 46 artarken, enflasyon kaynaklı kayıp yüzde 33 yükseldi. Gelir vergisi dilimlerinin sınırlı artırılması, ücretlerin daha hızlı üst vergi dilimlerine girmesine neden oluyor.
ORTALAMA ÜCRETTE 16 BİN TL KAYIP
Ocak 2026’da ortalama brüt işçi ücreti 64 bin 163 TL olarak esas alındı. Bu ücret üzerinden vergi ve kesintiler 13 bin 830 TL’ye ulaştı. Ocak ayı enflasyonu nedeniyle 2 bin 436 TL’lik ek kayıp oluştu. Toplam kayıp 16 bin 266 TL oldu. Böylece işçinin ücretinin yüzde 25,4’ü daha ilk ayda eridi. İşçiler ocak ayının yaklaşık 7 gününü vergi, kesinti ve enflasyon için çalışmış oldu.
ASGARİ ÜCRET ERİDİ
2026 yılı brüt asgari ücreti 33 bin 30 TL olarak belirlendi. SGK ve işsizlik sigortası primi kesintileri sonrası net ücret 28 bin 76 TL oldu. Ancak ocay ayı enflasyonun yüksek olması, asgari ücrette kayıplara yol açtı. TÜİK’e göre TÜFE yıllık yüzde 30,65, aylık yüzde 4,84 arttı. Ocak ayı enflasyonu sonrası net asgari ücret 1.359 TL daha eridi ve reel net ücret 26 bin 717 TL’ye geriledi. Toplam kesinti ve enflasyon kaybı 6 bin 313 TL’ye ulaştı. Asgari ücret yılın ilk ayında yüzde 19,1 oranında eridi.
ÜCRET ARTTIKÇA KAYIP ARTIYOR
Asgari ücretin 1,5 katında kayıp 11 bin 593 TL’ye, iki katında 16 bin 873 TL’ye, 2,5 katında 22 bin 152 TL’ye ve 3 katında 27 bin 432 TL’ye ulaştı. Asgari ücretin 3 katı düzeyinde bir ücretin yüzde 27,7’si ocak ayında vergi, kesinti ve enflasyona gitti. Raporda “2026 gelir vergisi tarife dilimlerinin yine bilinçli olarak az artırılması sonucu işçilerin kaybı büyüyecek. Bunun yanında devam eden yüksek enflasyon işçilerin ücretlerini aşındırmaya devam edecek.” ifadelerine yer verildi.
GELİRDE VE VERGİDE ADALET
Raporda, yüksek enflasyon ve mevcut vergi sisteminin emek gelirlerini sistematik biçimde aşındırdığı vurgulanırken şu değerlendirmelere yer verildi: “Daha işçilerin cebine girmeden 113 milyar TL’ye yaklaşan bu erime işçilerden varlıklı kesimlere ciddi bir gelir transferi anlamına geliyor. Enflasyon ve gelir vergisi adaletsizliği nedeniyle işçi sınıfının 113 milyar liralık ücreti erimiştir. Enflasyon işçi sınıfını yoksullaştıran bir emme basma tulumbadır. İşçilerden alıp zenginlere kaynak aktarmaktadır. Öte yandan adaletsiz vergi sistemi gelir eşitsizliğini daha da derinleştirmekte ve ücret gelirleri üzerindeki yükü artırmaktadır. Günün sonunda işçilerin harcanabilir net gerçek (reel) ücretleri hızla erimektedir. Hükümetin izlediği alım gücünü ve ücretleri bastırmayı amaçlayan ekonomi politikası enflasyonun faturasının emek gelirleri üzerine yüklenmesine yol açmaktadır. Enflasyon ve adaletsiz vergi-kesinti sistemi emek gelirlerini eriterek gelir bölüşümü daha da adaletsiz hale getirmekte ve yoksulluğu artırmaktadır. Bu nedenle ücrette ve vergide adalet çok somut ve yakıcı bir taleptir.”
AÇLIK SINIRI 31 BİNİ AŞTI
Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi'nin her ay düzenli olarak yayınladığı rapora göre Ocak 2026'da dört kişilik ailenin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için aylık yapması gereken harcama tutarının (Açlık sınırı) 31 bin 296 lira olduğu belirtildi. Bu harcama tutarının sadece gıda için yapılması gereken minimum tutar olduğu hatırlatılan açıklamada, açlık sınırı üzerinden hanehalkı tüketim harcamaları esas alınarak yapılan hesaplama sonuçlarına göre ise yoksulluk sınırının 102 bin 812 lira olduğu aktarıldı.