Piraye Koleksiyonu erişime açıldı
Nâzım Hikmet ile eşi Piraye'nin ortak yaşamına ışık tutan “Piraye Koleksiyonu”, dijital ortamda erişime açıldı. Mektuplar, fotoğraflar, cep defterleri, belgeler ve kişisel eşyalardan oluşan arşiv yüzlerce belgeyi ilk kez tek çatı altında araştırmacılar ve okurlarla buluşturuyor
Usta şair Nâzım Hikmet ile büyük aşkı Piraye'nin ortak geçmişine ait kişisel arşiv, pirayekoleksiyonu.com adresi üzerinden dijital erişime açıldı.
Edebiyatseverler, kültür-sanat tarihçileri ve biyografi araştırmacıları için bir kaynak niteliği taşıyan bu dijital arşiv, ikilinin yaşamına, aşklarına ve dönemin tarihî ruhuna tanıklık eden çok sayıda orijinal materyali bir araya getiriyor.
Sitede, Nâzım Hikmet ve Piraye'nin yaşam öyküsünü bütüncül bir şekilde yansıtan “Mektuplar”, “Fotoğraflar”, “Defterler”, “Belgeler”, “Tablo/Desen ve El İşleri” ile “Kitaplığından” başlıklı ana kategoriler yer alıyor.
Sitenin “Piraye Koleksiyonu Hakkında” bölümünde, koleksiyonun ortaya çıkış öyküsü de anlatılıyor. Açıklamada, “Piraye, ömrünün yarısı beklemek ve biriktirmekle geçmiş bir kadındır. Piraye Koleksiyonu, önce ilk kocası Vedat Örfi'nin Mısır'dan dönmesini, sonra da ikinci kocası Nâzım Hikmet'in hapisten çıkmasını bekleyen Piraye'nin koruyup sakladıklarına, özenle biriktirdiklerine bizim sonradan yakıştırdığımız bir ad sadece.” ifadelerine yer verildi.
Piraye'nin ölümünün ardından oğlu Memet Fuat'ın, annesinin yıllarca sakladığı müsveddelerden yararlanarak Nâzım Hikmet'in şiir kitapları ve oyunlarını yayımlamaya başladığı aktarılan açıklamada, şairin Piraye'ye yazdığı yaklaşık 600 mektubun tamamının ise Piraye'nin ölümünden sonra 1998 yılında yayımlandığı hatırlatıldı.
Açıklamada, koleksiyonun dijital ortama taşınma gerekçesi ise şu sözlerle ifade edildi: "Gün yüzüne çıkmayı bekleyen, ilgilisiyle, meraklısıyla buluşması gereken o kadar zengin bir koleksiyon bırakmıştı ki Piraye, paylaşılması şarttı. Bu site, işte bu farkındalıkla açılıyor. Gezginlerine selam olsun."
"581 MEKTUP OKURLA BULUŞACAK"
Arşivin en dikkat çekici bölümlerinden birini Nâzım Hikmet'in Piraye'ye yazdığı mektuplar oluşturuyor. Sitede şimdilik Nâzım'ın Piraye'ye yazdığı 26 mektup yer alıyor. İlerleyen günlerde ise 1998 yılında Piraye'ye Mektuplar adıyla yayımlanan toplam 581 mektup kitapta yer alan sıraya göre taranarak okurlarla buluşturulacak.
Arşivde yer alan mektuplar arasında, Nâzım Hikmet'in Bursa Cezaevi'nden, o dönemde Kadıköy Erenköy'de yaşayan eşi Piraye'ye gönderdiği mektuplar da bulunuyor.
"Fotoğraflar" bölümünde, Nâzım Hikmet ve Piraye'nin aile yaşamına, dost çevresine, cezaevi yıllarına ve dönemin kültürel ortamına ışık tutan çok sayıda kare yer alıyor. Koleksiyonda, çiftin birlikte çekilmiş fotoğraflarının yanı sıra aile bireyleri, yakın dostları ve farklı dönemlere ait fotoğrafları da görmek mümkün.
Arşivin "Defterler" bölümünde ise Nâzım Hikmet'in özellikle 1937-1942 yılları arasında İstanbul, Ankara, Çankırı ve Bursa cezaevlerinde tuttuğu cep defterleri yer alıyor. Şairin el yazısıyla kaleme aldığı bu defterlerde şiir taslakları, dava notları, günlük yaşamına ilişkin kayıtlar ve kişisel değerlendirmeleri bulunuyor. Daha önce Nâzım'ın Cep Defterlerinde Kavga, Aşk ve Şiir Notları (1937-1942) adıyla yayımlanan bu belgeler, ilk kez dijital ortamda bir araya getirilmiş oldu.