Tahir ve Biberyan’ın Kadıköy sokaklarındaki izleri
Kadıköy’ü eserlerinde sahne gibi kullanan ve yıllarını bu semtte geçiren iki büyük yazar Kemal Tahir ve Zaven Biberyan CKM’de anıldı
Kadıköy Kent Konseyi Turizm ve Keşif Çalışma Grubu tarafından organize edilen “Kadıköylü İki Yazar: Kemal Tahir & Zaven Biberyan” adlı panel, 13 Mart Cuma günü Caddebostan Kültür Merkezi gerçekleştirildi. Panel, Kemal Tahir Vakfı ve Aras Yayıncılık’ın desteğiyle düzenlendi ve Turizm ve Keşif Çalışma Grubu üyesi Nella Songut moderatörlüğünde yapıldı. Panelde yapılan konuşmalarda Kemal Tahir ve Zaven Biberyan’ın Kadıköy’deki yaşamları, eserleri ve İstanbul’un toplumsal dokusuna katkıları konuşuldu. Panele Kemal Tahir Vakfı Başkanı Ayşegül Karaköse, Zaven Biberyan’ın kızı Tilda Mangasar ve torunları katıldı.
KADIKÖY YAZARLARIN ESERLERİNDE BİR KARAKTER
İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. İsmail Coşkun, yazarların Kadıköy ile ilişkilerini tarihsel açıdan değerlendirerek, “Yazarların Kadıköy ile ilişkilerini tarihsel ve toplumsal bağlamda ortaya koymak istiyoruz. Moda ve Bahariye Caddesi çevresi, Biberyan’ın eserlerinde İstanbul’un günlük yaşamını, sokak kültürünü ve toplumsal hafızayı en canlı şekilde yansıttığı alanlar olarak öne çıkıyor. Kadıköy, sadece mekânsal bir zemin değil, aynı zamanda yazarların eserlerinde bir karakter gibi kullanılmıştır.” dedi.
KEMAL TAHİR’İN ŞAŞKINBAKKAL’I
Kent tarihi ve mülkiyet uzmanı Dr. Bekir Cantemir, Kemal Tahir’in eserlerindeki Kadıköy tasvirlerini ele aldı. Cantemir, “Kemal Tahir’in eserlerinde İstanbul’un toplumsal dokusu, özellikle Kadıköy çevresi üzerinden okunabilir. Suadiye Şaşkınbakkal’daki evi, yazarın entelektüel ve sosyal yaşamının merkezi olarak işlev görmüş. Sofrası ve kapısı her zaman insanlara açıktı. Buradaki mekânlar, yazarın romanlarında toplumsal ilişkileri ve günlük yaşamı aktarırken adeta bir sahne gibi kullanılmıştır.” ifadelerini kullandı.
ZAVEN BİBERYAN’IN MODA’SI
Aras Yayıncılık Genel Yayın Yönetmeni Betül Bakırcı, Biberyan’ın Kadıköy’deki yaşamını ve eserlerini şu sözlerle değerlendirdi: “Biberyan’ın Kadıköy’deki yaşamını ve eserlerini bütüncül bir edebiyat coğrafyası içinde değerlendirmek önemliydi. Moda Rıza Paşa Sokak ve Bahariye Caddesi çevresi, yazarın eserlerinde İstanbul’un toplumsal ve kültürel dokusunu en güçlü şekilde gösterdiği alanlar olarak öne çıkıyor. Süreyya Sineması ve çevresindeki mahalle hayatı, Biberyan’ın karakterlerine ve öykülerine ilham vermiştir.”
Bakırcı, panelde Biberyan’ın Kadıköy ve İstanbul yaşamını anlattığı bir yazıyı da okudu. Okunan yazıda 1942 İstanbul’unda asker kaçağı olmanın tehlikesi, Süreyya Sineması’nın inşası ve Kadıköy vapur iskelesindeki yalnızlık hissi aktarılıyordu. Bakırcı, bu pasajları okurken, “Biberyan’ın Kadıköy’ü ve İstanbul’u nasıl adeta bir karakter gibi kullandığını görmek yazınsal coğrafyamızı anlamak açısından çok değerli aslında.” yorumunu yaptı.