Ağustos sıcaklarında sağlıklı kalmak için 10 öneri
Aşırı sıcaklar sıcak çarpmasından kalp ve böbrek sorunlarına kadar ciddi sağlık risklerine yol açabiliyor. Uzmanlar özellikle yaşlılar, çocuklar, kronik hastalığı bulunanlar ve açık alanda çalışanları uyarırken, sıcak havalarda sağlığı korumak için 10 önemli öneride bulunuyor
Yaz sıcaklarının her yıl daha uzun ve etkili hissedildiği belirtilirken, özellikle ağustos ayında artan sıcaklıkların sağlık açısından ciddi riskler oluşturabileceğine dikkat çekiliyor. Sıcak çarpması başta olmak üzere sıvı kaybı, ısı yorgunluğu, tansiyon sorunları ve çeşitli organ hasarları aşırı sıcakların yol açabileceği sağlık sorunları arasında yer alıyor.
Memorial Göztepe Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Yasin Bakcan, sıcak havalarda sağlığı korumak için alınabilecek önlemleri sıraladı.
1. Günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmayın
Güneş ışınlarının en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmaması öneriliyor. Dışarı çıkılması gerekiyorsa gölgede kalınması, ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması, açık renkli ve bol kıyafetler giyilmesi ve şapka kullanılması gerekiyor. Park halindeki araçlarda çocuklar, yaşlılar ve evcil hayvanlar hiçbir koşulda bırakılmamalı.
2. Susamayı beklemeyin, gün boyu düzenli su tüketin
Sıcak havalarda sıvı ihtiyacı belirgin şekilde artar. Günlük su tüketimi kişinin yaşı, kilosu ve sağlık durumuna göre değişmekle birlikte, kilogram başına en az 30 ml olmalı; çoğu yetişkin için bu miktar yaklaşık 3 litreye kadar çıkabilmektedir. Su tek seferde değil, gün içine yayılarak tüketilmelidir.
3. Sıcak çarpmasının belirtilerini ve sonuçlarını bilin
Şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, bilinç bulanıklığı, davranış değişiklikleri, aşırı halsizlik, ağız kuruluğu, terlemenin azalması ve vücut sıcaklığının 40 derecenin üzerine çıkması sıcak çarpmasının önemli belirtileri arasında bulunuyor.
Aşırı sıcaklar ayrıca ısı krampları, ısı yorgunluğu ve ısı senkopuna yol açabileceği gibi kalp, dolaşım, solunum, böbrek ve sinir sistemini de etkileyebiliyor. Erken müdahale edilmemesi durumunda çoklu organ yetmezliği gibi hayati risk taşıyan tablolar gelişebiliyor.
4. Yaz aylarında beslenmenizi hafifletin
Ağır, yağlı ve kızartılmış yiyecekler yerine sindirimi kolay besinler tercih edilmelidir. Kahvaltıda az yağlı peynirler, taze sebzeler ve zeytin; ana öğünlerde ise ızgara veya haşlama yöntemleriyle hazırlanmış yemekler tüketilmelidir. Sebze ve meyveler vitamin ve mineral ihtiyacının karşılanmasına yardımcı olurken, şerbetli tatlılar yerine sütlü veya meyveli tatlılar tercih edilmelidir. Uzun süre aç kalınmasına neden olan şok diyetlerden de kaçınılmalıdır.
5. İçecek seçiminizi dikkatli yapın
Çay, kahve ve gazlı içecekler günlük su ihtiyacını karşılamaz. Aşırı tüketildiklerinde sıvı dengesini olumsuz etkileyebilir. Yaz aylarında suyun yanı sıra ayran, süt, sade maden suyu ve şekersiz komposto gibi içecekler daha doğru seçeneklerdir. Gün boyu yeterli miktarda sıvı alınmasına dikkat edilmeli; özellikle idrar söktürücü etkisi bulunan alkol ve kafeinli içeceklerin tüketimi sınırlandırılmalıdır.
6. Kronik hastalığınız varsa sıcaklara karşı daha dikkatli olun
Hipertansiyon, diyabet, kalp ve böbrek hastaları sıcak havalardan daha fazla etkilenebilir. Bu nedenle serin ortamlarda bulunmaları, düzenli sıvı tüketmeleri ve güneşin en yoğun olduğu saatlerde dışarı çıkmamaları önem taşır. İlaç dozlarında veya kullanım saatlerinde değişiklik yapılması gerekiyorsa mutlaka hekim görüşü alınmalıdır.
7. Klimayı doğru kullanın
Klimalar doğru kullanıldığında sıcak havaların olumsuz etkilerini azaltır. Ancak filtrelerinin düzenli olarak temizlenmesi ve ortam sıcaklığının dış ortamla aşırı fark oluşturmayacak şekilde, yaklaşık 23 derecede tutulması gerekir.
8. Halsizlik ve baş ağrısını hafife almayın
Yeterli sıvı alımına rağmen bu şikâyetler devam ediyor ya da göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, bilinç bulanıklığı, bulantı ve kusma gibi belirtiler eşlik ediyorsa mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
9. Sıcak çarpmasında ilk müdahaleyi öğrenin
Sıcak çarpması yaşayan kişi derhal serin bir ortama alınmalı, üzerindeki fazla kıyafetler çıkarılmalı ve üzerine ılık su uygulanarak buharlaşma yoluyla soğutulmalıdır. Bilinci açıksa su verilebilir. Ancak bilinci kapalı kişilere ağızdan sıvı verilmemeli; kolonya dökmek veya buz gibi suyla ani soğutma uygulamak gibi yanlış yöntemlerden kaçınılmalıdır.
10. Çocukları sıcak havalarda daha yakından takip edin
Çocuklar, sıvı kaybından yetişkinlere göre daha hızlı etkilenebilir. Bu nedenle günün en sıcak saatlerinde dışarıda kalmamaları, sık sık su içmeleri, ince ve açık renkli kıyafetler giymeleri ve şapka kullanmaları sağlanmalıdır. Ayrıca oyun sırasında düzenli dinlenme molaları vermeleri teşvik edilmelidir. Şekerli ve gazlı içecekler yerine su tüketmeleri konusunda desteklenmeleri büyük önem taşır.