Sıcak havalarda gıda güvenliği alarmı
Yaz aylarında artan hava sıcaklıkları, gıdaların daha hızlı bozulmasına neden olurken gıda zehirlenmesi riskini de artırıyor. Gıda Mühendisi Hatice Nikbay, hijyen, doğru saklama koşulları ve soğuk zincirin korunması konusunda uyarılarda bulundu
Yaz aylarının gelmesiyle birlikte artan hava sıcaklıkları, gıda güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı. Özellikle çabuk bozulabilen et, süt, yumurta, tavuk ve deniz ürünleri gibi gıdaların uygun koşullarda saklanmaması; açıkta bekletilen yiyeceklerin tüketilmesi ve soğuk zincirin korunmaması gıda zehirlenmesi riskini artırıyor. Sıcak havalarda hem evde hem de dışarıda yemek tüketirken daha dikkatli olunması gerektiğini belirten uzmanlar, basit hijyen kurallarının ve doğru saklama yöntemlerinin ciddi sağlık sorunlarının önüne geçebileceğini vurguluyor. Gıda güvenliği konusunda merak edilenleri, dikkat edilmesi gereken noktaları ve yaz aylarında sık yapılan hataları Gıda Mühendisi Hatice Nikbay ile konuştuk.
“YAZIN MİKROORGANİZMALAR ÇOĞALIYOR”
Yaz aylarında gıda kaynaklı enfeksiyon ve zehirlenme vakalarındaki artışın sebebini açıklayan Nikbay, “Yaz aylarında sıcaklığın yükselmesiyle birlikte mikroorganizmalar için ideal bir çoğalma ortamı oluşuyor. Özellikle açıkta bekletilen gıdalarda bakteriler çok kısa sürede milyonlarca sayıya ulaşabiliyor. Piknikler, açık hava etkinlikleri, uzun süre dışarıda bekleyen yiyecekler ve soğuk zincirin bozulması da riski artırıyor. Yine açıkta satılan gıda ürünleri (salça, süt, peynir gibi) de ciddi gıda güvenliği riski taşır.” dedi.
Gıdaların açıkta bekletilmemesi gerektiğini belirten Nikbay, “Birçok hastalık yapıcı bakteri 5°C ile 60°C arasındaki sıcaklıklarda hızla çoğalabiliyor. Bu aralık gıda güvenliğinde ‘tehlikeli sıcaklık bölgesi’ olarak adlandırılır. Yazın bir yiyeceğin tezgâhta ya da arabada birkaç saat beklemesi bile mikroorganizma sayısında ciddi artışa neden olabilir. Gıdanın görünüşü, kokusu veya tadı değişmese bile sağlık açısından risk oluşturabilir. Bu nedenle evde bile pişirilen yemeklerin mutfak tezgâhında çok bekletilmeden hemen soğutulup buzdolabına konulması önemlidir.” şeklinde konuştu.
“RİSKLİ ÜRÜNLER ALIŞVERİŞİN SONUNDA ALINMALI”
Nikbay, “Çiğ veya az pişmiş et ürünleri, tavuk, balık, süt ve süt ürünleri, yumurta içeren yiyecekler, mayonezli salatalar, krema içeren tatlılar ve kesildikten sonra açıkta bekleyen meyveler daha yüksek risk taşır. Özellikle karpuz ve kavun gibi büyük meyveler, kesildikten sonra uygun koşullarda saklanmazsa mikroorganizmalar için elverişli bir ortam oluşturabilir; bu nedenle bu meyvelerin kesilmeden önce mutlaka yıkanması gerekir. En sık karşılaştığımız hatalardan biri, riskli ürünlerin alışverişin sonunda değil başında alınması ve uzun süre sıcak ortamda bekletilmesidir. Bunun yanı sıra, çiğ tavukla temas eden kesme tahtası veya bıçağın yıkanmadan başka gıdalarda kullanılması da önemli bir risk oluşturur. Bir diğer yaygın hata ise pişmiş yemeğin saatlerce oda sıcaklığında bekletilmesidir. Genel olarak soğuk zinciri bozulan ya da piştikten sonra doğru şekilde muhafaza edilmeyen yiyecekler, gıda kaynaklı enfeksiyonların en önemli nedenleri arasında yer alır.” ifadelerini kullandı.
“GIDA GÜVENLİĞİ OLAN İŞLETMELER TERCİH EDİLMELİ”
Gıda zehirlenmesi durumunda mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirten Nikbay, “Gıda zehirlenmelerinde en sık görülen belirtiler bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı ve ateştir. Ancak yüksek ateş, kanlı ishal, şiddetli kusma, ciddi sıvı kaybı belirtileri veya şikâyetlerin birkaç günden uzun sürmesi durumunda mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Özellikle çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi baskılanmış bireylerde daha dikkatli olunmalıdır. Yaz aylarında gıda zehirlenmelerinden korunmak için temel kural; gıdaları temiz tutmak, çiğ ve pişmiş ürünleri ayırmak, yiyecekleri iyi pişirmek ve doğru şekilde muhafaza etmektir. Ellerin düzenli yıkanması, et ve tavuk ürünlerinin yeterli sıcaklıkta pişirilmesi, bozulabilir gıdaların uzun süre oda sıcaklığında bekletilmemesi ve alışverişten sonra soğuk zincirin mümkün olduğunca kısa sürede korunması büyük ölçüde koruma sağlar. Dışarıda yemek yerken de gıda güvenliği kültürü olan işletmelerin tercih edilmesi önerilir.” dedi.