Sigarayı bırakmanın anahtarı psikoloji
Uzm. Klinik Psikolog Arzu Arslanoğlu, sigarayı bırakmanın iradeden çok alışkanlık ve duygu yönetimiyle ilgili bir süreç olduğunu vurguladı
9 Şubat Dünya Sigarayı Bırakma Günü kapsamında uzmanlar, sigara bağımlılığına yalnızca fiziksel değil psikolojik boyutuyla da bakılması gerektiğine dikkat çekiyor. Doktor Takvimi uzmanlarından Uzm. Klinik Psikolog Arzu Arslanoğlu, sigarayı bırakma sürecinde yaşanan huzursuzluk, sinirlilik ve kaygı gibi psikolojik belirtilerin birçok kişiyi endişelendirdiğini ancak bu belirtilerin geçici olduğunu söyledi. Arslanoğlu, “Kişi sigarayı bir rahatlama aracı olarak kullandığı için, bırakınca bu boşluk daha belirgin hissedilir. Bu belirtiler geçicidir ve genellikle ilk haftalarda daha yoğundur.” dedi. Kalıcı bırakmanın anahtarının, sigaranın yalnızca nikotin bağımlılığı değil, aynı zamanda güçlü bir alışkanlık ve duygu düzenleme aracı olduğunun kabul edilmesinden geçtiğini belirtti.
“RAHATLAMA ARACI OLARAK KULLANILIYOR”
Sigarayı bırakma sürecinde en sık görülen psikolojik belirtilerin huzursuzluk, sinirlilik, sabırsızlık, kaygı artışı, odaklanma güçlüğü ve zaman zaman çökkünlük hissi olduğunu söyleyen Arslanoğlu, “Kişi sigarayı bir rahatlama aracı olarak kullandığı için, bırakınca bu boşluk daha belirgin hissedilir. Bu belirtiler geçicidir ve genellikle ilk haftalarda daha yoğundur.” dedi.
Sigaranın çoğu zaman stresle başa çıkma, duyguları bastırma, yalnızlık hissini azaltma ya da mola verme ihtiyacını karşılama için kullanıldığını belirten Arslanoğlu, “Ayrıca el-ağız alışkanlığı, rutinler ve sosyal ortamlara ait olma duygusu da psikolojik bağımlılığı güçlendirir. Bu nedenle sigara sadece nikotin değil, bir alışkanlık ve duygu düzenleme aracıdır. Stresli anlar, öfke, kaygı, can sıkıntısı, yalnızlık, kahve içmek, yemek sonrası, telefonla konuşmak ya da sosyal ortamlarda bulunmak sigara isteğini arttırıyor. Beyin bu durumları zamanla sigarayla eşleştirir ve otomatik bir istek olarak ortaya çıkar.” ifadelerini kullandı.
Tetikleyiciler ortaya çıktığında sigara isteğini azaltmaya yardımcı olabilecek yöntemlere değinen Klinik Psikolog Arzu Arslanoğlu, “Tetikleyici fark edildiğinde dikkati başka bir yöne çevirmek, kısa yürüyüşler yapmak, derin nefes egzersizleri uygulamak, su içmek veya o anki duyguyu isimlendirmek sigara isteğini azaltabilir. Ayrıca ‘şu an canım istiyor ama geçecek’ şeklinde iç konuşma yapmak da dürtünün yönetilmesine yardımcı olur.” dedi.
PSİKOLOJİK HAZIRLIĞIN ÖNEMİ
Tekrar başlamanın çoğu zaman başarısızlık olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Arslanoğlu, “Kişi duygusal tetikleyicilerini ve zorlandığı alanları yeterince tanımadan bıraktığında, stresli bir anda sigaraya geri dönebilir. Psikolojik hazırlık yapılmadan bırakılan sigara, kalıcı olmada daha zorlayıcı olabilir.” ifadelerini kullandı.
Psikolojik desteğin bırakma sürecine katkısına da değinen Arslanoğlu, “Psikolojik destek, kişinin sigarayı neden kullandığını fark etmesine, stresle daha sağlıklı başa çıkma yolları geliştirmesine ve bırakma sürecinde motivasyonunu korumasına yardımcı olur. Terapi sürecinde tetikleyiciler çalışılır ve sigara dışı rahatlama yolları güçlendirilir.” dedi.