Temiz Hava Hakkı Platformu’ndan PM2,5 çağrısı
Temiz Hava Hakkı Platformu’nun, Türkiye’de PM2,5 kirliliğine karşı yasal sınır değer belirlenmesi talebiyle yürüttüğü “Hedef Temiz Hava” kampanyası devam ediyor
Temiz Hava Hakkı Platformu, halk sağlığını tehdit eden hava kirliliğine dikkat çekmek amacıyla yürüttüğü imza kampanyasında, Türkiye’de PM2,5 olarak bilinen ince partikül madde kirliliği için yasal sınır değer belirlenmesi çağrısını sürdürüyor. “Hedef Temiz Hava” adıyla yürütülen kampanyada, “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na çağrımızdır: PM2,5 için limit değeri vakit kaybetmeden belirleyin” ifadelerine yer veriliyor. Kampanya kapsamında yurttaşlar, hedeftemizhava.org üzerinden imza vererek talebe destek olmaya davet ediliyor.
PM2,5; kömür, petrol, doğalgaz, trafik ve sanayi kaynaklı hava kirliliği sonucu ortaya çıkan, çapı 2,5 mikrometreden küçük partikülleri ifade ediyor. Bu parçacıklar, solunum yoluyla vücuda girerek akciğerlere ve kana karışabiliyor; ciddi hastalıklara ve erken ölümlere yol açabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü, PM2,5 için kılavuz sınır değerler önerirken Türkiye’de hâlâ bu kirleticiye yönelik bağlayıcı bir yasal sınır bulunmadığı belirtiliyor.
Temiz Hava Hakkı Platformu, PM2,5 kirliliğinin önlenebilir olduğuna dikkat çekerek hava kalitesi politikalarının halk sağlığını önceleyen bir yaklaşımla yeniden ele alınması gerektiğini vurguluyor. Platform, Bakanlıktan PM2,5 için ulusal limit değerin belirlenmesini, düzenli ölçümlerin artırılmasını ve kirlilikle mücadeleye yönelik somut adımların atılmasını talep ediyor.
TÜRKİYE’NİN HAVA KALİTESİ KARNESİ
Temiz Hava Hakkı Platformu tarafından hazırlanan Türkiye’nin Hava Kalitesi Karnesi’nde (Kara Rapor), Türkiye’de nüfusun yüzde 92’sinden fazlasının hala Dünya Sağlık Örgütü standartlarına göre kirli hava soluduğu belirtiliyor. Rapora göre hava kirliliğine yol açan partikül maddeler PM10 ve kanserojen PM2,5, üç büyük şehir İstanbul, Ankara ve İzmir’de düzenli ve yeterli ölçülmüyor.
Ulaşılabilen kısıtlı resmi verilere göre, İstanbullular 2022 yılı boyunca ortalama 38,41 μg/m³ PM10 kirliliğine maruz kaldı. Bu değer, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) kılavuz değerinin yaklaşık iki buçuk katına karşılık geliyor. 2022 yılında PM10 yıllık ortalaması Ankara’da 39,25 μg/m³, İzmir’de ise 45,18 μg/m³ olarak kaydedildi. Bu verilere göre İzmirliler, yıl boyunca ulusal mevzuatın belirlediği sınır değerin üzerinde kirli hava soludu. Ankara ve İstanbul ise bu limitin sınırında yer aldı.
Raporda, “2022 yılında illerdeki ortalama ince partikül madde (PM2,5) düzeyleri DSÖ kılavuz değeri olan 5 μg/m3’e indirilebilseydi 68 bin 440 ölüm önlenebilirdi. 2022’de kazalar, yaralanmalar ve COVID19 nedenli ölümler harici gerçekleşen 30 yaş üstü toplam ölümlerin yüzde 14.2’si hava kirliliği kaynaklıydı.” denildi.
Kampanyaya buradan ulaşabilirsiniz.