Kadınlara yönelik şiddetle mücadelede önemli bir rol üstlenen Kadıköy Belediyesi, 2008 yılından bu yana şiddete maruz kalan veya şiddet tehdidi altında bulunan kadınlara ve çocuklarına güvenli barınma imkânı sunuyor. Gizlilik esasına dayalı ve ücretsiz hizmet veren Kadın Konukevi, yalnızca barınma ihtiyacını karşılamakla kalmıyor; psikososyal destekten hukuki danışmanlığa, sağlık hizmetlerinden istihdam desteğine kadar pek çok alanda kadınların yanında oluyor.
Kadınların yeniden bağımsız ve güvenli bir yaşam kurmalarını hedefleyen merkezde, başvuru ve kabul süreçlerinden sunulan hizmetlere kadar merak edilenleri Kadıköy Belediyesi Sosyal Hizmetler Müdürlüğü yetkilileriyle konuştuk.
Kadınlar doğrudan belediyeye başvurarak kadın konuk evine yerleştirilemez. Kadının öncelikle emniyet birimlerine başvurarak kadın sığınma evinde kalma talebini ve içinde bulunduğu durumu bildirmesi gerekmektedir. Başvuru ve yerleştirme süreci, ilgili mevzuat kapsamında ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi) koordinasyonunda yürütülmektedir.
Hayır olmuyor. ŞÖNİM belirliyor.
KABUL KRİTERLERİ VE GÜVENLİK
Başvuru süreci, kadının emniyet birimine başvurmasıyla başlar. Gerekli işlemlerin tamamlanmasının ardından kadın, ilk kabul birimine yönlendirilir. İlk kabul biriminde bir süre kalarak ihtiyaçları ve durumu değerlendirilir. Bu sürecin ardından uzun süreli hizmet alacağı kadın sığınma evine nakli, ŞÖNİM koordinasyonunda gerçekleştirilir. Süreç, başvurunun ve değerlendirmelerin niteliğine göre değişiklik gösterebilir.
Kadınların yanlarında kimlik, belge veya kişisel eşya bulunması zorunlu değil. Kimliği yanında olmayan kadınlar için ilgili kurumlarla gerekli yazışmalar yapılarak yeniden kimlik belgesi çıkarılması sağlanır. Kadınların temel ihtiyaçları da kurum tarafından karşılanır.
Kadın sığınma evine kabul süreci, 6284 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülür. Şiddete maruz kalan, şiddete uğrama tehlikesi bulunan veya herhangi bir nedenle güvenliğinden endişe duyarak korunma ve barınma ihtiyacı hisseden kadınların başvuruları değerlendirilir. Kabul sürecinde kadının güvenlik durumu ve ihtiyaçları esas alınır.
Kadının konuk evine kabulünün ardından odasına yerleşmesi sağlanır. Sosyal hizmet uzmanları tarafından kadınla bireysel görüşmeler gerçekleştirilerek kendisinin ve varsa çocuklarının ihtiyaçları belirlenir. Bu doğrultuda bir müdahale planı oluşturulur ve sosyal, psikolojik, hukuki ve ekonomik destek süreçleri yürütülür.
Kadınların barınma ihtiyacının karşılanması esastır; hiçbir kadın kapasite yetersizliği nedeniyle dışarıda bırakılmaz. ŞÖNİM, kadın sığınma/konuk evlerinin doluluk durumunu takip ederek uygun kapasiteye sahip diğer kadın sığınma evlerine yönlendirme ve yerleştirme sürecini yürütür. Bu nedenle kurumumuzun doluluk durumu da ŞÖNİM tarafından takip edilmektedir.
GİZLİLİK İLKESİ NASIL UYGULANIYOR?
Kadın sığınma evlerinde gizlilik esastır. Kadınların kimlik, adres ve konaklama bilgileri 6284 sayılı Kanun kapsamında gizlilik tedbirleriyle korunur. Kuruma ilişkin yazışma ve kayıtlar gizlilik ilkesi doğrultusunda tutulur; kurum dışından bu bilgilere erişim sağlanamaz. ŞÖNİM, ilgili koordinasyon ve işlemler kapsamında yetkilidir.
Kadın sığınma/konuk evleri, kadınların ve çocuklarının güvenli, rahat ve insan onuruna uygun bir ortamda yaşamalarını sağlayacak şekilde düzenlenir. Kadınların çocuklarıyla birlikte kalabilecekleri odalar, ortak yaşam alanları, mutfak, yemek odası, çamaşırhane ve çocuklara yönelik alanlar bulunur. Odaların ve ortak kullanım alanlarının temizliği ve hijyeni düzenli olarak sağlanır. Her kadın sığınma evinin binası ve fiziki koşulları farklılık gösterebilmekle birlikte hizmet sunumunda ilgili yönetmelik hükümleri esas alınır.
Kadınların ve varsa çocuklarının beslenme, giyim, kişisel bakım ve hijyen ihtiyaçları kurum tarafından karşılanır. Sağlık hizmetlerine erişimleri için gerekli yönlendirmeler yapılır ve ilgili sağlık kuruluşlarıyla koordinasyon sağlanır.
GÜNLÜK YAŞAM VE ORTAK KURALLAR
Evlerde ortak yaşamın düzenini, güvenliğini ve mahremiyetini korumaya yönelik kurallar bulunmaktadır. Günlük yaşam bu kurallar çerçevesinde sürdürülür. Kadınların bireysel ihtiyaçları, kişisel alanları ve kararları gözetilir. Amaç, kadınların güvenli bir ortamda yaşamlarını sürdürmelerini ve güçlenmelerini desteklemektir.
Çocukların eğitim, sağlık, gelişim ve bakım ihtiyaçları ayrıca değerlendirilir. Eğitim kurumlarına erişimleri ve gerekli sosyal hizmet yönlendirmeleri sağlanır. Çocukların yaş ve gelişim özelliklerine uygun sosyal ve eğitsel etkinliklere katılımları desteklenir. Tüm süreçlerde çocuğun üstün yararı gözetilir.
Kadınlara psikososyal destek sağlanarak şiddet deneyiminin etkileriyle baş edebilmeleri ve güçlenmeleri desteklenir. İhtiyaç duyulması hâlinde psikolojik destek için ilgili uzmanlara ve kurumlara yönlendirme yapılır.
6284 sayılı Kanun kapsamında kadınların hukuki haklarına erişimi ve korunması desteklenir. Hukuki süreçlerinde adli yardım mekanizması aracılığıyla kadınlara avukat atanması sağlanır. Atanan avukatla iletişim kurularak boşanma, velayet, koruma kararı ve diğer hukuki süreçlerin takibinde kadınlara destek olunur.
Kadınların ekonomik bağımsızlıklarını kazanmaları amacıyla meslek edindirme ve istihdam olanaklarına erişimleri desteklenir. Bu kapsamda belediyelerin istihdam ofislerine ve İŞKUR'a yönlendirmeler yapılır. İstihdam sürecine katılana kadar kadınların temel ihtiyaçlarını karşılamalarına katkı sunmak amacıyla harçlık desteğinden yararlanmaları sağlanır.
Kalış süresi mevzuat kapsamında kural olarak altı aydır. Kadının ihtiyaçları ve koşulları değerlendirilerek gerekli durumlarda bu süre uzatılabilir. Sığınaktan ayrılma sürecinde kadının barınma, istihdam ve sosyal destek ihtiyaçları değerlendirilerek ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon sağlanır. Amaç, kadının güvenli ve bağımsız bir yaşam kurabilmesini desteklemektir.
Kadınların başvuru nedenleri, yaşam koşulları ve ihtiyaçları birbirinden farklıdır. Bu nedenle tüm kadınların deneyimlerini tek bir sorun veya ihtiyaç başlığı altında toplamak mümkün değildir. Her kadın kendi yaşam öyküsü ve ihtiyaçları doğrultusunda bireysel olarak değerlendirilir. Sunulan hizmetler de bu doğrultuda şekillendirilir.