Havaların iyice soğumasıyla birlikte, sokakta yaşayan kedi ve köpekler de hepimizin aklını kurcalamaya başlıyor. “Kürkleri var ama yine de üşüyorlar mı?”, “Yağmurda, karda nasıl korunuyorlar?”, “Ne zaman yardıma ihtiyaçları var?” gibi sorular birçok hayvanseverin kafasında dönüp duruyor. Soğuk havalarda patili dostlarımızın nasıl etkilendiğini, onlara nasıl destek olabileceğimizi ve hangi durumlarda dikkatli olmamız gerektiğini öğrenmek için Veteriner Hekim Emre Arinç ile konuştuk.
“PATİLİ DOSTLARIMIZ ÜŞÜYOR”
Kış aylarında özellikle sokaktaki kedilerin üşümesiyle ilgili kaygılarımız oluyor. Kediler üşür mü?
Evet, kediler üşür. Hava, normal vücut ısılarının altına düştüğünde ve sığınabilecekleri güvenli alanlar olmadığında soğuktan ciddi şekilde etkilenirler. Özellikle yağmur, kar ve ıslaklık vücut ısılarını daha da düşürür.
Sokaktaki kediler üşüyor, köpekler de üşüyor mu? Konuştuklarımız onlar için de geçerli mi?
Evet geçerli. Gıda bulamadığında, çok ıslandığında sığınacak bir alan bulamadığında, hastalık ve diğer riskleri artıyor.
Özellikle kedilerin araçların kaputuna sığındığını çok sık görüyoruz. Kaputa vurmak dışında dikkat etmemiz gereken neler var?
En çok dikkat etmemiz gereken nokta kaput. Onun dışında bireysel olarak; arabanın lastiklerine, arkasına sağına ve soluna bakılmalı. Çünkü lastikler de sıcak, kediler sıcak buldukları her yere girebilir bunu düşünerek hareket etmeliyiz.
Soğuk havalara genellikle dostlarımızı apartman boşluğuna alıyoruz, hatta bazen bizden önce kapıdan içeri giriyorlar. Bunun onlar için bir zararı olur mu, çünkü bir anda bulundukları ortamın ısısı değişiyor?
Genel olarak şöyle bir ortamda güzel olur; diyelim ki dostumuz çok ıslak ve bitkin durumda ve enerjisi yerinde değil. Apartmanın içine girdiğinde sıcaklıkla beraber kuruması ve kendini toplaması için de bir zaman oluyor. Biraz da mama verirseniz yemek yiyerek enerjisinin yerine gelmesini sağlayıp, kuru bir şekilde dışarı çıkarttığınızda daha güvenli olur.
ACİL DURUMLAR NELER?
Diyelim ki sokakta yaşayan dostumuzun bir sağlık sıkıntısı olduğunu düşünüyoruz, ama eminde değiliz. Onu hangi durumlarda veteriner hekime götürmeliyiz?
Genelde kendini temizleyemeyen, bakımını iyi yapamayan, çok zayıf görünen, ağzından herhangi bir akıntısı olan ve ayrıca kambur pozisyonda kendini küçültmüş bir şekilde duran halde. Bu genel görüntü itibariyle bir rahatsızlığı olduğunu gösterir. Mama verdiğinizde çok tepki göstermiyorsa, yerken birtakım sesler çıkarıyorsa bizlerin görmesinde fayda var.
Kedi evleri onları soğuktan korur mu? Kedilerin bir arada olması enfeksiyon yayılımına ne kadar etki eder? Üşüsünler mi yoksa enfeksiyon mu kapsın çelişkisini ne yapacağız?
Ortak beslenme alanları, genel hastalıklar gibi birer enfeksiyon kaynağı. Ne kadar çok kedi olursa hastalık oranı da artıyor. Ancak soğuk havalarda bağışıklık sistemleri de zayıfladığı için sığınacak bir alan bulamayan kediler hastalıklara daha açık hale gelir. O yüzden kedi evlerinin olması, onlara bir nebze olsun daha sağlıklı kalmalarında fayda sağlıyor.

Sokaktaki patili dostlarımızın, soğuk havalarda üşümemeleri için daha yağlı beslenmeleri gerektiğini duymuştum. Bu doğru mu?
Genel olarak proteini daha yüksek gıdalarla, daha kaliteli mamalarla beslenirlerse yediklerini enerjiye çevirme oranı daha fazla. Böylece hem kilo almayla yağ oranının artışı hem de o enerjiden yararlanma oranı da besin kalitesine göre daha fazla oluyor. Bu açıdan dostlarımızın yüksek proteinli beslenmeleri tercihimizdir.
Soğuk havalarda evde yaşayan dostlarımızı da unutmamak gerek. Onların da hasta olma ihtimalleri olduğunu düşünüyorum, sonuçta kediler balkona, köpekler ise günlük yürüyüşleri için dışarı çıkıyor. Dostlarımız böyle durumlarda bizlere ne gibi semptomlar gösterir?
Genelde ateşle ilgili onların vücut ısısı bizden yüksek olduğu için, özellikle kılsız bölgelerde bizlere çok daha sıcak gelebilir. Ama ateşleri 40 ila 41 derece seviyelerine çıktığı zaman; aşırı halsizlik, çok derin nefes alma ve kulakların çok sıcak olması gibi semptomları görüyoruz. Kış aylarında uzun süre dışarı çıktıkları zaman, akciğer enfeksiyonları görülme olasılığı artıyor.

IRKSAL ÖZELLİKLER ÖNEMLİ
Bazı köpekler dışarı çıktığında kıyafet giyiyor, bazıları ise giymiyor. Giymeyen dostlarımızın aileleri de bazen çevreden yargılayıcı bakışlarla karşılaşabiliyor. Bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz?
Bu durum bazı ırksal özelliğe göre değişiyor. Uzun tüylü ve kış iklimine uygun köpekler vardır, kısa tüylü köpekler vardır. Bunların hepsi değişkenlik olarak gösteriyor. Kış türü için Samoya ve Sibirya Kurdu’nu örnek olarak verebiliriz bu durumda kıyafet durumu onlar için gerekli değil.
Kışın parazitler uyur mu? Aşı rutinine devam etmeli mi?
Yaz aylarında olduğu gibi kış aylarında da iç ve dış parazitler görülüyor. Çünkü yumurtalar ne olursa olsun dışarıda aktif halde ya da sokak hayvanlarının dışkılarında bulunabiliyor. Biz de görmeyerek basıp onları eve taşıyoruz. Eve taşıdığımızda da onların aktifleşeceği oda ısısına uygun hale geliyor, çünkü kaloriferler çalışıyor. Kış aylarında da aşı rutinine mutlaka devam edilmesi gerekiyor.