Ücretsiz HPV aşısı uygulaması hâlâ başlamadı
HPV aşısının ücretsiz olarak uygulanacağı yönündeki açıklamaların üzerinden 3 yıl geçmesine rağmen hâlâ somut bir adım atılmadı. Eczacı Umut Kılınç, HPV’nin ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını belirterek aşının ulusal aşı takvimine alınması çağrısında bulundu
HPV aşısının ücretsiz olması ve ulusal aşı takvimine alınması talebi yeniden gündemde. Sağlık Bakanlığı tarafından 3 yıl önce aşının ücretsiz olarak uygulanacağı söylense de konuya ilişkin hala somut bir adım atılmadı. Boyun Eğmeyen İlaç Emekçileri’nden Eczacı Umut Kılınç, HPV’nin kadın ve erkeklerde ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını, özellikle rahim ağzı kanserine karşı en etkili korunma yolunun çocuk yaşta aşılama olduğunu vurguladı. Kılınç, toplumda farkındalık artsa da aşının yüksek maliyeti nedeniyle milyonlarca kişinin bu haktan yararlanamadığını belirterek, Sağlık Bakanlığı’nı verdiği sözleri yerine getirmeye çağırdı.
“KADINLARIN YÜZDE 80’İ GEÇİRİYOR”
Umut Kılınç, HPV hakkında şu bilgileri verdi: “HPV, 200’ün üzerinde tipi olup, bunlardan 40 kadarı genital bölge hedefli olan bir virüstür. Kanserle bağı bilinen en yüksek unsur. Dünyadaki tüm kanserlerin yüzde 5’ine, dünyadaki tüm kadın kanserlerinin yüzde 10’una kaynaklık ediyor. Bazı tipleri (Tip 6 ve Tip 11) genital siğillere neden oluyorken bazı tipleri de (Sadece Tip 16 ve Tip 18 rahim ağzı kanserinin yüzde 70’inden sorumlu) kansere ve öncülü rahatsızlıklara yol açmakta. Ağırlıklı oranda cinsel yolla bulaşan bu virüs aşısız toplumlarda maalesef çok yaygın. Kadınların yüzde 80’inin yaşamı boyunca en az bir HPV enfeksiyonu geçirdiği biliniyor. Erkeklerin durumu da daha iyi değil. Bir kadının ilk cinsel deneyiminde HPV enfeksiyonu geçirmesinin kümülatif riski yüzde 46, yani yaklaşık 2 kişiden biri. Kayıtlı rakamlara göre (ki aslında gerçek sayılar çok daha fazla) dünyada yılda yaklaşık 600 bin kadın HPV’ye bağlı kanser olmakta ve bunların 350 bin kadarı yaşamını yitirmekte. Erkekler ise bilinenin aksine sadece taşıyıcı değil; kadınlardaki kadar marjinal rakamlarda olmasa da yılda yaklaşık 40 bin erkek de HPV’ye bağlı kansere yakalanır durumda. Bunlar çok üzücü sayısal bilgiler. Ama bundan kurtulmanın bir yolu var: Çocuk yaşta ulusal aşı takvimi kapsamında aşılanmak.”
HPV aşısının önemine dikkat çeken Kılınç, “HPV, rahim ağzı kanserine neden olan tek etken. Dolayısıyla bu virüse karşı bağışıklık sağlamamız bizi rahim ağzı kanserine karşı koruyup her yıl kaybettiğimiz binlerce kadın yurttaşımızı hayatta tutabilecekken, kanser öncülü lezyonlar yaşayan yüzbinlerce kadın bu süreçleri yaşamadan sağlıklı yaşamlarına devam edebilecekler. Ayrıca kadın ve erkekte genital siğile karşı da koruma sağlamış olacağız. HPV aşısı 9 yaşından itibaren kız ve erkek çocuklarına yapılabilmekte. Cinsel yaşamın aktif olmadığı yaşlarda aşılamaların yapılmasının en önemli sebebi cinsel yolla bulaşan bu virüsü edinme riski oluşmadan tam koruma sağlayabilmek. Bu nedenle dünyanın önemli bir kısmında okul çağı çocuklarına ulusal aşı takviminde ücretsiz uygulanmakta, böylelikle tüm toplumdan rahim ağzı kanseri uzak tutulmakta.” ifadelerini kullandı.
HPV aşısının ülkemizde politikleştirildiğini söyleyen Kılınç, “HPV aşısı 2006 yılından beri mevcut. Aşı ilk çıktığı zamanlar maalesef sağlığımızı korumakla yükümlü sağlık alanındaki bürokratlar tarafından politikleştirildi ülkemizde. Uzmanlar, ülkemizde her yıl HPV kaynaklı rahim ağzı kanserinden yaklaşık bin 250 kadının yaşamını yitirdiğini dile getiriyor. Bu ülkemizde erkek şiddetiyle işlenen kadın cinayetlerinin bilinen sayısının 3-4 katı. Sağlık politikalarıyla da kadınların canına kastedildiğinin açık bir örneği.” dedi.
“TEK BİR ÜCRETSİZ AŞI BİLE YAPILMADI”
Söz verilenin aksine HPV aşısının hala devlet tarafından ücretsiz uygulanmadığına dikkat çeken Kılınç, “Karar alıcılar üzerinde oluşan baskı ilk olarak Kasım 2022’de sonuç vermişti. Dönemin Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Bütçe Görüşmeleri sırasında HPV aşısını ücretsiz olarak yapacaklarını dile getirmişti. 2023 Kasım ayında yapılan görüşmelerde sözünü yineledi, daha sonra da görevinden alındı. Yerine gelen Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’na da konu sorulduğunda kısa sürede aşılamalara başlayacağını dile getirildi. Geçtiğimiz aylarda devlet televizyonu TRT’ye çıkıp ücretsiz HPV aşısı yapacaklarını müjde olarak duyurdu. Bugün gelinen noktada ise henüz Sağlık Bakanlığı tarafından tek bir ücretsiz aşı bile yapılmış değil. Geçen haftalarda bakanın bir açıklamasında aşıyı söz verdiklerini ama bilim kurulunun ‘bir dakika!’ diyerek süreci beklemeye aldığını ve Türkiye’de hangi HPV tiplerinin yaygın olduğunun araştırıldığı dile getirildi. Bu başlı başına kabul edilemez bir durum.” şeklinde konuştu.
“RAHİM AĞZI KANSERİ DE SINIFSAL”
“Şu an aşının 3 doz fiyatı 14 bin lira. Asgari ücretin 28 bin lira, KYK kredisinin 3 bin lira olduğu bir yerde toplumda çok yaygın olan HPV’nin neden olduğu rahim ağzı kanserinden ve öncülü rahatsızlıklardan korunmak için yurttaşlarımız bu tutarları ödeyebilecek durumda değil.” diyen Kılınç şöyle devam etti: “Küçük bir azınlığın ücretini vererek bu aşılara ulaşabiliyor olması milyonların ihtiyacının karşılanmış olduğu anlamına gelmiyor. Rahim ağzı kanseri çok sınıfsal bir kanser. 14 bin liranız yoksa korunamıyorsunuz, farkında olsanız bile. Yetkililer acilen okul çağında kız ve erkek çocuklarına bu aşılamaları ücretsiz bir şekilde uygulamalı. Dünyada 150’den fazla ülkede ulusal aşı takviminde ücretsiz uygulanan bu aşı hakkı ülkemizde de acilen verilmeli. Okul çağından başlayarak farkındalık çalışmaları yapılmalı. Veli ve yurttaş bilgilendirilmeli. Aşı primer koruma olsa da sekonder koruma olarak taramalar yaygın ve planlı bir şekilde yapılmalı ve zamanında aşılanamamış yurttaşlarımızdan HPV nedeniyle kanser öncülü lezyonları olanlar takip ve tedaviye alınabilmeli. Ülkemizde bu çalışmaları başlatan insanlar olarak destek olunması istendiği takdirde halk sağlığını önceleyen her türlü toplumsal çalışmaya destek olacağımızın bilinmesi isteriz.” dedi.