Ultra işlenmiş gıdalar sağlığı tehdit ediyor
Market raflarındaki birçok paketli ürün, içerdiği katkı maddeleri ve işlenme süreçleri nedeniyle hem fiziksel hem de zihinsel sağlık açısından risk oluşturuyor
Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği, ultra işlenmiş gıdaların insan sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin yaptığı açıklamada, paketli ürünlerin hem fiziksel hem de zihinsel sağlık açısından ciddi riskler barındırdığına dikkat çekti.
“Market raflarında gördüğünüz paketli ürünlerin büyük bir kısmı; cipsler, krakerler, kahvaltılık gevrekler, gazlı içecekler, hazır çorbalar, sosis salam gibi işlenmiş et ürünleri, dondurulmuş hazır yemekler, bisküviler, “sağlıklı” veya “light” gibi etiketlerle satılan bazı ürünler, içerdikleri katkı maddeleri ve işlenme yöntemleri nedeniyle hem fiziksel hem de zihinsel sağlığımız için tehdit oluşturuyor.” denilen açıklamada söz konusu ürünlerin üretim sürecinde kullanılan fiziksel, biyolojik ve kimyasal unsurlarına dikkat çekildi.
Açıklamada, uluslararası alanda kabul gören NOVA Gıda Sistemi’ne atıf yapılarak, gıdaların işlenme düzeyine göre sınıflandırıldığı hatırlatıldı. Buna göre işlenmemiş veya az işlenmiş gıdaların en sağlıklı grup olduğu, ultra işlenmiş gıdaların ise en riskli kategori olarak öne çıktığı belirtildi. Bu ürünlerin çok sayıda bileşen içermesi, katkı maddeleriyle zenginleştirilmesi ve endüstriyel yöntemlerle üretilmesi, sağlık açısından risklerini artıran başlıca faktörler arasında gösterildi.
Dernek, ultra işlenmiş gıdaların yalnızca besin değerinin düşük olmasıyla sınırlı bir sorun yaratmadığını, aynı zamanda doğrudan sağlık üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu da vurguladı. Özellikle yüksek ısı ve basınç altında gerçekleştirilen üretim süreçlerinin bazı zararlı kimyasal bileşiklerin oluşumuna yol açabileceğine dikkat çekildi. “Doğal gıdalar endüstriyel işleme sürecine girdiğinde eklenen katkı maddeleri (emülgatör, stabilizatör, tatlandırıcı, renklendirici, aroma verici, kıvam artırıcı vb.) ve işlenme yöntemleri (ekstrüzyon ve hidrojenasyon) nedeniyle besleyici değerlerini yitirmenin ötesinde sağlık açısından ciddi bir tehdide dönüşüyorlar.” denildi.
Bilimsel çalışmalara da yer verilen açıklamada, ultra işlenmiş gıdaların obezite, tip 2 diyabet ve kalp-damar hastalıklarıyla ilişkilendirildiği; ayrıca uyku sorunları, endişe ve depresyon gibi ruh sağlığı problemleriyle bağlantılı olabileceğine dair bulgular bulunduğu aktarıldı. Bu ürünlerin kan şekeri dalgalanmalarına neden olabildiği, bağırsak-beyin ekseni üzerindeki etkileri nedeniyle bilişsel performansı ve dikkat düzeyini olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.