Kadıköy Havadisleri (7)

Ünlü tarihçi ve yazar Reşad Ekrem Koçu'nun kült eseri İstanbul Ansiklopedisi, geçen sene çevrimiçi erişime açıldı. Garanti BBVA tarafından kurulan Salt’ın Kadir Has Üniversitesi ile ortaklaşa yürüttüğü Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi projesi kapsamında hazırlanan istanbulansiklopedisi.org sitesinde, yarım kalmış ansiklopedinin G harfine kadarki basılı ciltleri ile 40 bini aşkın belge bulunuyor. Biz de; sokaklardan mimari yapılara, mühim ya da sıradan şahıslardan şehrin âdetlerine, tarihî olaylardan şehir efsanelerine dek pek çok konunun işlendiği bu “Muhteşem İstanbul'un Muazzam Kütüğü”nden Kadıköy havadislerini sizlerle paylaşıyoruz.

11 Mart 2026 - 12:27

"İngiliz Milletvekili ile Türk kızı nikâh gününü bekliyor" başlıklı kupür / 19 Eylül 1968
Caddebostan semtindeki "Rona" ailesinin evine ilk defa bir yabancı milletvekili giriyordu, İngiliz Parlamentosunun genç üyesi David Winnick, birkaç gün sonra evleneceği Türk kızının baba ocağında belki de hayatının en lezzetli kahvesini içmişti. Nikâh evde kıyılacak, Londra' da başlayan büyük aşk Marmara'ya bakan bir pencere önünde perçinleşmiş olacaktı. Sonra İngiltere'ye uçulacak ve Caddebostanlı mütevazi güzel Türk kızı Bengisu Rona, Büyük Britanya İmparatorluğu protokolünde Bayan Winnick olarak yer alacak, İngiltere Kraliçesi Elizabeth'e, Buchingham Sarayın da, ‘İşte bir Türk gelin’ diye takdim edilecekti.


Zeki Rıza Sporel’in vefatıyla ilgili kupüler
Türk futbolunun ve Fenerbahçe’nin efsaneleşmiş kaptanı Zeki Rıza Sporel (67) hayata gözlerini kapamıştır. Türk futbolunun yetiştirdiği en büyük santraforlardan biri olan Sporel, uzun yıllar Fenerbahçe formasını giymiş ve attığı sayısız golle sarı lacivertli kulübün sembol isimlerinden biri olmuştur. Ölüm haberi ailesini derinden sarsmıştır. Sporel’in ağabeyi, kardeşinin vefatını öğrendikten kısa bir süre sonra geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetmiştir. (…)

Türk sahalarının unutulmaz santrforu Zeki Rıza Sporel 1900’da İstanbul’da doğdu. Kadıköy’de yaşayan Sporel’in futbola olan ilgisi küçük yaşlarda başladı. O yıllarda Fenerbahçe’nin Kuşdili çayırında yaptığı idmanları ve maçları seyrede seyrede futbola merak sardı. Genç yaşta Fenerbahçe’ye girdi, kısa zamanda sarı-lacivertli takımın en önemli oyuncularından biri oldu. Güçlü fiziği, sürati ve sert şutları ile kısa sürede büyük bir golcü olarak tanındı. Santrfor mevkiinde oynayan Sporel, attığı gollerle Fenerbahçe’nin birçok maç kazanmasında başlıca rolü oynadı. Milli takım formasını da birçok defa giydi. 18 yıl süren futbol hayatı boyunca yaklaşık 800 gol atan Zeki Rıza Sporel, Türk futbolunun en büyük golcülerinden biri olarak kabul edilmektedir.


"Anadolu Yakası sokaklarında dere gibi pis sular akıyor" başlıklı kupür / 12 Nisan 1972
 Belediye İstanbul'un her köşesinde temizlik kampanyasını sürdürürken Anadolu yakasının hemen hemen bütün semtlerindeki sokaklardan dere gibi pis sular akmaktadır. Yeni yapılan apartmanların foseptik çukurlarının ya çabucak dolması ya da semt sakinlerinin dolan çukurları zamanında boşalttırmak zahmetine girmemeleri yüzünden, Anadolu yakasındaki bütün semtleri kötü kokular sarmıştır. Pis suların en çok görüldüğü yerler apartman inşaatlarımın çok olduğu Üsküdar, Kadıköy, Suadiye, Çiftehavuzlar, Fikirtepe, Hasanpaşa, Şaşkınbakkal, Bostancı semtleridir.

"Salâhaddin Pınar dün vefat etti" başlıklı kupür / Cumhuriyet Gazetesi- 7 Şubat 1960


Tanınmış bestékâr tarburî Salâhattin Pınar dün akşam Kadıköyündeki Todori gazinosunda akşam yemeğinden sonra geçirdiği bir kalb krizi neticesinde vefat etmiştir. Uzun yıllardan beri çok sevilmiş besteleriyle olduğu kadar sahne ve radyolarımızda tanburu ile de şöhret yapan sanatçının vefatı umumi bir teessür uyandırmıştır.


"Süslü Münevver'in randevu evinde 3 kız yakalandı" başlıklı kupür / 5 Ağustos 1966
Kadıköy'de randevuevi işleten "Süslü Münevver''in katını basan Ahlâk Zabıtası polisleri üç genç kızı uygunsuz vaziyette yakalamışlardır. Civar evlerden defalarca şikâyet edilen randevucu Münevver Özyarın'ın evini kontrol altına polisler, gece içeriye genç kızların girdiğini görünce pusuya yatmışlardır. Erenköy Sahrayı Cedit Caddesi, Yelkenli Değirmen Sokağı 13 numaralı akvaryumlu randevuevine saat 2 sıralarında giren polisler "Süslü Münevver"i ve üç kız ile müşterilerini yakalayarak nezaret altına almışlardır. Kadıköy yakasının en konforlu evi olduğu söylenen randevuevinin basılışı sırasında kızların feryat etmeleri yüzünden halk da uyanmış, sokak gece yarısı adeta bayram yerine dönmüştür. Basılan kızlar, ‘Biz size gösteririz, tanıdığımız çok forslu adamlar var’ demişlerdir.


 


ARŞİV