KADIKÖY SÖZLÜĞÜ (45)
Rufai Tekkesi neredeydi? Hangi karakolda yangın çıktı? Kadıköylü Reşad Ekrem Koçu ne zaman vefat etti?
R HARFİ
Raft: Moda Deniz Kulübü’nün önünde bulunan, mühendis Naci Erk’in yaptığı, üyelerinin güneşlenip denize girdiği büyük salın adı.
Ragıp Akyavaş: “Asitane – Evvel Zaman İçinde İstanbul” adlı kitabında: “Şimdi değil ya, eskiden bu mevsimlerde Kuşdili ve Yoğurtçu çayırlarında otlar adam boyu yükselirdi. Komik Abdi ve Hasan Efendilerin tiyatroları bile buralarda idi. Dereboyu’nda kayık sefası yapar, küreklerin fışırtısıyla dinlenir, kıyılarından saz dinler, kahkahalar atardık. Kadıköyü Üsküdar gibi değildir. Ahiretten ziyade dünyaya yakındır. Biricik evliyamız Mahmud Baba bile Kuşdili’nin kenarında yatar. Ölülerimiz dahi zekv u safadan nasib alırlar” diye yazan, Türk Ceza Hukuku ve Harb Tarihi Hocası, araştırmacı, yazar.
Ragıp Sarıca Paşa Köşkü ve Korusu: II. Abdülhamid devrinde sarayın mabeyincisi olan Ragıp Sarıca Paşa’nın, 1906 yılında, Caddebostan sahilinde A. Jasmund adlı mimara 40 bin altına yaptırdığı, dört katlı, kagir, deniz tarafında bir kulesi olan, halk arasında Küçük Dolmabahçe, Saray Yavrusu ve Perili Köşk gibi adlarla da anılan, 234 milyon değer biçilerek satılmaya çalışılan korulu köşk.
Rahmi Aksungur: 1955’te İzmir’de doğan, 1973-1979 yılları arasında İDGSA Heykel Bölümü’nde eğitim gören, Ali Teoman Germaner, Özer Kabaş, Altan Gürman, Şadi Çalık, Hüseyin Gezer ve Tamer Başoğlu’nun öğrencisi olan, aynı kurumda 1982’de asistan olan, 2000’de profesör unvanı alan, 2006-2010 yıllarında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Rektörü olarak görev yapan, birçok sergi düzenleyen, Yoğurtçu Parkı’ndaki Süreyya Paşa heykeli, 19 Mayıs Kuşluk Parkı’ndaki İşkence Mağdurlarına Saygı Anıtı, Ziverbey Sanat Parkı’ndaki Oyuncular Anıtı ve Mehmet Ayvalıtaş Meydanı’ndaki Balık heykelini yapan heykeltıraş, heykel hocası.
Ramiz Aydın: 1937’de doğan, 1982-2004 yılları arasında Atatürk Eğitim Enstitüsü ile Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü’nde sanat eğitimciliği ve Resim Ana Sanat Başkanlığı yapan, 1995’te profesör olan, 40'ın üzerinde kişisel sergi açan, 2004’te emekli olan, 2023’te yaşamını yitiren Kadıköylü ressam ve öğretim üyesi.
Refik Erduran: 1928-2017 yılları arasında yaşayan, ailesiyle Kadıköy’de ikamet eden Nâzım Hikmet’in kız kardeşi Melda ile evlenen, Hikmet’in hasta halde hapishaneden çıkıp askere alınmak istenmesi üzerine, 1951 Haziranı’nın ortasında bir sabah beyaz Chris-Craft motorla Karadeniz’e kaçırıp, Plekhanov adlı Rumen gemisine bindiren gazeteci, oyun yazarı.
Refik Halid Karay: Çocuk yaştan beri Kadıköy vapuruna bindiğini söyleyen, biletin vapur içinde satıldığını, iki memurun dolaştığını, birinin boynunda bir kutu sallandığını, parayı oradan aldıklarıyla bozup artanı kutuya koyduğunu, öbürünün de bilet kestiğini, bunun da dolaşarak, her bir yolcunun önünde bilet kesilerek yapıldığını hatırlayan, Göztepe’de Taş Mektep’te öğretim gören, Kadıköylü romancı, hikâyeci, gazeteci.
A. Reşad Paşa Köşkü: Erenköy Kozyatağı’nda, Ahmed Reşad Paşa tarafından Mimar Mehmed Efendi’ye yaptırılan, 1886’da başlayıp 1900’de tamamlanan, 1986’da restore edilen tarihi köşk.
Reşad Ekrem Koçu: 1905’te İstanbul’da doğan, Suadiye’de yaşayan, adı Göztepe’de bir sokağa verilen, 1975’te Göztepe’deki evinde hayata veda edip Sahrayıcedit Mezarlığı’na defnedilen, Kadıköylü tarihçi, şair, yazar.
Reşit Paşa Köşkü: Bahariye Caddesi Kuzu Kestanesi Sokak’ta, Hariciye Nazırı Reşit Paşa’ya ait olan, Paşa 1924’te ölünce bir süre Bahariye İlkokulu olarak kullanılan, şu anda Kadıköy Kaymakamlık Binası olan tarihi köşk.
Rıdvan Dansuk: “Ciddi Bir Şeyler” adlı şiirinde “Tanrının günü / koşturmaktan yorulduysan eğer / gel biraz de serserilik edelim / Kadıköy Rıhtımı’nda / memleketi düşünelim” diyen şair.
Rufai Tekkesi (Abdülhalim Cami) : Kozyatağı Şakacı Sokak’ta 1860’ta Rufai Şeyhi Seyyid Süleyman Abdülhalim Efendi tarafından Rufai Tekkesi olarak yapılmış, 1926’da tekke ve zaviyelerin kapatılmasıyla camiye dönüştürülen, tek minaresi ve tek şerefesi olan bu caminin, avlusundaki hazirede caminin banisi Şeyh Seyyid Süleyman Abdülhalim Efendi, oğlu Şeyh Seyyid Ali Rıza Efendi ve torunu Şeyh Seyyid Mustafa Nuri Efendi’nin mezarı yer alan yapı.
Rıza Paşa Karakolu:19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu döneminde, neo-klasik üslupta iki normal kat, zemin kat ve kısmi bir bodrum kat olarak inşa edilen, 2001 yılında kapatılarak Şehit Polis Aileleri Derneği’ne tahsis edilen, Gezi Direnişi’nin birinci yıldönümünde, 1 Haziran 2014’te işgal edilerek Bellek Müzesi’ne dönüştürülmek istenen, uzun zamandır boş olan, restore edilmek üzere çevresi kapatılan, 2025 kışında bir kişinin ölümüyle sonuçlanan bir yangın geçiren, Moda’daki tarihi yapı.
